DILI, 12 Setembru 2025 (TATOLI)—Diretór Jerál Polítika Planeamentu Kooperasaun no Dezenvolvimentu Saúde, Narciso Fernandes, hateten tempu badak Ministériu Saúde sei haruka profisionál saúde tuir formasaun iha Northern Territory of Australia.
“Akordu ne’ebé mak asina ho Governu Northern Territory of Australia, ida-ne’e Ministra Saúde ho nia komitiva ba asina MoU hodi foku liu ba dokumentu rekursu umanu, atu oinsá mak ita bele haruka ita-nia jestór sira hodi ba aprende jestaun hospitál iha ne’eba. Iha ne’eba, ita bele ba aprende, oinsá halo jestaun no administrativa nian,” Narciso Fernandes hateten ba jornalista sira iha iha nia kna’ar fatin, Kaikoli, ohin.
Nia esplika, bainhira sira ba tuir formasaun iha ne’eba ne’e tuir área servisu ne’ebé mak iha tanba akordu ne’’e importante atu halo diskusaun tékniku, espera konklui iha tempu badak nune’e bee implementa.
“Profisionál saúde sira bele ba tuir formasaun iha ne’eba liuliu sira-nia área servisu. Ne’ebé, akordu ne’e importante tebes, tanba agora daudaun ami halo diskusaun ba servisu tékniku balun, espera katak konklui iha tempu badak atu nune’e bele implementa ona,” nia dehan.
Nia hateten, kona-ba transferénsia ba pasinte sira iha desizaun seluk no agora daudaun foku ba rekursu umanu nian ba iha dezenvolvimentu.
“Dokumentu ne’e agora iha ona Austrália, iha nível tékniku ne’ebé sei haruka mai iha tinan ida-ne’e, ita bele haruka sira tempu badak se lae tinan oin hafoin haruka sira ba. Kritéria ba ne’e atu haruka profisionál saúde atu ba aprende iha Northern Territory of Australia liuliu sira-ne’ebé servisu iha kuidadu saúde primaria, sekundaria, tersiária no mós ba sira-ne’ebé iha abilidade ne’ebé di’ak no sira-ne’ebé mak kargu xefia sira. Ezemplu, sira mai dehan ba diresaun ICU, entaun ekipa ida-ne’e mak tenke ba. Se ba emerjénsia, entaun profisionál saúde sira-ne’ebé servisu iha emerjénsia mak tenke ba, atu nune’e bele eleva sira-nia koñesementu atu mellora sira-nia prestasaun servisu,” nia relata.
Antes ne’e, Governu Timor-Leste liuhusi Ministra Saúde, Elia dos Reis Amaral, ho nia ekipa dezloka ba Autrália ho objetivu atu asina akordu ho ospitál The Northern Territory iha Austrália.
“Horisehik hetan ona autorizasaun husi Primeiru-Ministru atu ba asina akordu entre ita ho hospital Tthe Northern Territory, Austrália,” Elia dos Reis informa ba jornalista sira, iha Palásiu Governu.
Nia hateten, osan ne’ebé Governu aloka ba Hospitál The Northern Territory Austrália hamutuk millaun autralianu $1, atu nune’e bele asegura no kontrola osan liga ba pasiente sira-ne’ebé halo tratamentu iha Austrália.
“Husi asina akordu ne’e, ita atu halo kontrolu ba ita-nia osan ne’ebé aloka ba ita-nia pasiente hira mak ba ne’e ita bele redús, husi osan ne’ebe aloka ona anteriormente ita la kontrola orsamentu sira-ne’e iha ne’ebe,” nia dehan.
Nia esplika, agora daudaun Governu tenke halo kontrolu másimu atu nune’e bele investe ba rai ida-ne’e inklui primeru sirkulasaun atu fó serteza ba Governu Konstitusionál da-sia (IX) nia planu.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
