Aprovadu Protokolu ASEAN kona-ba Mekanizmu Rezolusaun Litíjiu

DILI, 29 Setembru 2025 (TATOLI) – Adezaun Timor-Leste ba Protokolu Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, siglá inglés) kona-ba Mekanizmu Reforsa Rezolusaun Litíjiu hetan ona aprovasaun iha Parlamentu Nasionál (PN).
Proposta rezolusaun númeru 25/VI(2a) deputadu sira aprova ho votu a favór 54, kontra no abstensaun 0.
Protokolu ne’e adota iha 2010, konstitui kompromisu ida obrigatóriu iha kuadru adezaun Timor-Leste ba ASEAN, partisipasaun plena iha instrumentu ekonómiku no jurídiku organizasaun.
Protokolu ne’e estabelese mekanizmu ida institusionalizadu rezolusaun letíjiu entre Estadu-membru ASEAN kona-ba interpretasaun no aplikasaun akordu ekonómiku, reforsa previsibilidade, transparánsia no efikásia jurídika iha organizasaun laran.
Tuir relatóriu no pareser Komisaun B ba Asuntu Negósiu Estranjeiru, Defeza no Seguransa, konsidera aprovasaun proposta rezolusaun la’ós ba problema legál ou konstitusionál, fundamentál ba politikamente konsege adezaun ba ASEAN, ba interese nasionál no integrasaun rejionál.
Rekomenda iha faze redasaun finál korresaun erru balun hanesan data asinatura Protokolu ASEAN kona-ba Mekanizmu Reforsu Rezolusaun Letíjiu 2019.
Nune’e, Komisaun nia pareser konsidera pakote instrumentu ezije ba adezaun ASEAN, favoravel aprovasaun ba Protokolu referidu.
Tuir Konstituisaun artigu 95 alíena f) iha númeru 3, kompete ba Parlamentu atu aprova matéria ne’e tuir proposta Governu.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora

