BOBONARU, 16 outubru 2025 (TATOLI) – Evan Shackleton, oan-mane husi matebian jornalista Greg Shackleton, vítima ida husi trajédia Balibo, ko’alia ho laran-tomak kona-ba laran-susar, domin, no buka lia-loos ne’ebé akompaña nia moris iha dékada barak nia laran.
“Maibé ha’u labele ko’alia ba sira ka ba ema ida. Ita hotu diferente, no ita hotu iha ita-nia lian rasik. Ha’u bele espresa de’it ha’u-nia sentimentu,” Evan dehan hodi hanoin hikas loron nakukun 16 Outubru, ne’ebé sai nafatin todan ba nia.
Iha komemorasaun aniversáriu ba dala-50 Balibo Five iha Bobonaro, Kinta-feira ne’e, nia hateten, “Ha’u nunka hatene oinsá ha’u sei sente bainhira ha’u hadeer, no ha’u nunka hatene loloos saida mak ha’u sei halo”.
Iha nia laran-susar, Evan dala barak koko atu hanoin hikas memória furak sira ho nia aman.
“Dalaruma, ha’u rona múzika ne’ebé uluk ami gosta hamutuk. Ha’u iha nafatin nia gravasaun sira. Dalaruma, ha’u haree filme sira ne’ebé nia lori ha’u ba haree iha sinema. No, infelizmente, dalaruma ha’u hemu de’it to’o ha’u toba”.
Maibé, iha tristeza ne’e nia leet, Evan mós hato’o nia respeitu ba família Balibo Five no povu Timor-Leste.
“Tristeza ne’ebé ita fahe ne’e ita hotu sente. Ha’u-nia istória bele ki’ik liu duké istória povu Timor-Leste nian, maibé ha’u hakarak hato’o ha’u-nia agradesimentu kle’an ba povu Timor-Leste, liuliu ba povu Balibó, ne’ebé haka’as-an maka’as hodi komemora momentu ne’e. Ha’u emosionadu duni,” nia esplika.
Evan subliña papél importante komunidade Timor-Leste nian hodi prezerva memória no dignidade ninia aman nian.
“Ha’u hein katak ha’u-nia aman nia mate-isin iha fatin ruma iha Balibó. Povu Timor-Leste, liuliu ema sira Balibó nian, maka ha’u fiar de’it hodi mantein nia isin-mate. Ita-boot maka kustodiu perfeitu ba ha’u-nia aman nia mate-isin, no ha’u agradese tebes”, nia hatete ho emosaun.
Evan nia sentimentu sira agora sai hanesan mistura ida entre tristeza no apresiasaun.
“Ha’u nia fuuk komesa sai kinur dezde tempu ne’ebá. Maibé, ohin ne’e estraordináriu no espesiál duni. Iha Austrália, ha’u nunka hatene loloos oinsá ha’u sei sente. Dalaruma ha’u sente triste tebes. Dalaruma ha’u koko atu selebra ha’u-nia aman nia moris. Ohin, ha’u sente domin hosi povu Timor.” Evan tenik.
Iha ninia entrevista ikus, Evan hato’o mensajen importante ida ba governu Timor-Leste no Austrália.
“Tempu to’o ona atu ita hahú ko’alia lia-loos kona-ba eventu ne’e, no tempu to’o ona atu ita hahú halo buat ne’ebé loos ba ema sira ne’ebé afetadu. Moe ida ha’u tenke sente moe tebes ba ha’u-nia governu. No, ha’u sei la moe ba buat seluk,” nia konklui.
Notisía relevante:Balibo Five hanesan memória-kompromisu fó onra ba sira-ne’ebé mate
Jornalista: Sergio da Cruz
Editór:Rafael Ximenes de A. Belo
