Top

HNGV halo sesaun sientífiku kona-ba peskiza auditoria klínika

Médiku Gustavo do Rosário da Cruz. Imajen Tatoli

DILI, 17 Outubru 2025 (TATOLI)—Hospitál Nasional Guido Valadares (HNGV) liuhusi departamentu Medisina Interna halo sesaun sientífiku ba d-tolu (3) kona-ba peskiza auditoria klínika iha ambiente dezafiante ferramenta sira ba hadi’a kualidade.

“Objetivu husi atividade ne’e atu ko’alia kona-ba kolleta dadus sentifikamente halo traballu investigasaun, atu nune’e bele publika relasiona ho pasiente sira-ne’ebé mak baixa iha HNGV. Eentaun, ohin, ita hotu akompaña dadus sira-ne’ebé mak iha aprezentasaun sira-ne’e katak pasiente sira maiória moras grave mak mai HNGV. Entaun, ita tenke tau atensaun iha primaria nian, nune’e ita bele kontrola fatór risku ne’ebé iha, maibé maiória neorolojia,” Xefe Medisina Interna iha HNGV, Gustavo da Cruz, hateten ba jornalista sira iha HNGV, ohin.

Nia afirma, la’ós moras neorolojia de’it maibé kauza ba fuan, rins no balun serviks maibé ohin iha aprezentasaun ne’e domina liu mak neoroloji nian. Entaun, médiku sira tenta atu akumula dadus sira-ne’e kolleta ba iha sesaun primaria nian, ne’ebé atu trata fatór risku sira.

Maibé, hatene katak fatór risku ne’ebé hodi pasiente sira-ne’e ba neorolojia, fuan, tanba labele trata hanesan tensaun no raan-midar hanesan mós fuma hemu ne’e bele redús liuhusi halo ezersisiu

Diretór Kliniku Hospitál Nasional Guido Valadares (HNGV), Arcanjo Nunes, hateten ohin deparatemtu medisina interna halo sira-nia sesaun sientífiku ba da-tolu entaun buat ne’ebé importante mak iha kualker atu halo auditoria ba saida mak halo ona hodi identifika problema ruma hodi apresenta nune’e hamutuk hodi bele hadi’a.

“Dezafiu saida mak ita enfrenta no saida mak ita halo ona no saida mak seidauk halo, entaun ita fó sai ba relavante sira atu bele hamutuk hodi buka solusaun ba saúde ne’ebé mak dignu ba ita nia maluk timoroan sira. Ita mós iha kapasidade atu halo sasán sira-ne’e, tanba ita presiza apoiu ba parte relevante sira, hodi hadi’a saúde ne’e rasik,” nia dehan.

Vise-Primeiru Ministru no Ministru Koordenadór Asuntu Sosiál, Mariano Assanami Sabino afirma auditoria klinika hanesan feramente importante atu sukat kualidade servisu no halo protesaun ba pasiente sira fó seguransa no konfiansa ba sé de’it mak mai baixa iha departamentu medisina interna, tanba halo auditoria, foti dadus, foti informasaun no servisu ho objetivu atu halo di’ak liután ba buat ne’ebé seidauk di’ak no loos.

“Dadus informasaun hirak ne’ebé di’ak mak halo ita orgullu no kontente tanba hatudu ita-nia susesu no esforsu, tanba ne’e Timor-Leste hatudu progressu ne’ebé mak signifikativu, maibé sei dook husi tarjetu ne’ebé ideal, tanba ita-nia taxa mortalidade infantil sei iha 32/1000 nasidu vivos no mortalidade materna sei iha 195/1000 nasidu vivos,” nia dehan.

Nia haktuir, OMS nia dadus hatudu katak kauza husi morte dahuluk mak tuberkoloze tuir kedas kardiovaskular signifika katak pasiente barak mak enkuadra iha dadus ida-ne’e, tanba ne’e HNGV desempenha papel ida ne’e iha sistema saúde iha nasaun ida-nian.

Tanba ne’e, husu HNGV tinan oin tenke lori mos Hospitál referál sira-nia dadus mai aprezenta no halo servisu hamutuk ho médiku sira iha referál nune’e tenke iha misaun ida boot kona-ba pasiente hotu iha TL.

“Ha’u hakarak nafatin enkoraja ita-boot sira atu servisu hamutuk liu-liu ba dirijente HNGV ne’ebé mak iha ne’e atu halo analiza dadus hirak ne’e, identifika área sira-ne’ebé mak iha hodi mellora no implementa mudansa ne’ebé mak bele salva ema-nia vida,” nia dehan.

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!