DILI, 17 Outubru 2025 (TATOLI)-Xefe Departamentu Moras La Hada’et iha Ministériu Saúde (MS), Mateus Hornai, informa husi Janeiru to’o Setembru ne’e ema ho defisiénsia mental na’in-200 rekupera husi moras.
“Tuir dadus ne’ebé ami rejista husi inísiu fulan-Janeiru to’o fulan-Setembru, ami konsege rejista ema liu 2.000 ho moras defisiénsia mentál. Husi 2.000 ne’e, na’in-200 mak rekupera no ami reintegra sira ba iha sira-nia família,” Mateus Hornai hateten ba jornalista sira hafoin partisipa iha selebrasaun Loron Mundiál Saúde Mentál nian, iha salaun MTK, ohin.
Nia haktuir, fatór barak mak kontribui ba ema-ne’ebé sofre moras defisiénsia mentál mak dahuluk fatór jenétiku, istória família nian, ne’ebé bele hatutan ba jerasaun sira iha futuru.
Fatór traumátiku daruak mak ema sira-ne’ebé hasoru violénsia nakonu ho trauma no sofrimentu, ne’ebé lori sira atu sai depresaun ba tempu balun, ne’ebé mós sai kauza ba moras defisiénsia mentál.
Fatór sosioekonómiku sira seluk, hanesan dezempregu no difikuldade atu asesu ba fatin públiku sira, bele mós kontribui ba dezenvolvimentu moras defisiénsia mentál.
“Ministériu Saúde nia kompromisu maka’as atu kontinua garante katak ita-nia kolega sira ho moras defisiénsia mentál bele asesu ba fasilidade saúde iha munisípiu hotu-hotu, hanesan ita kapasita sira hodi halo tratamentu ba ema ho moras defisiénsia mentál,” nia dehan.
Responsável ne’e relata katak Ministériu Saúde prepara ona infraestrutura ba tratamentu ba ema sira ho moras defisiénsia mentál iha Hospitál Nasionál Guido Valadares, ida seluk iha sentru Laklubar no iha futuru, planeia ona hospitál ida ba ema sira ho moras defisiénsia mentál iha munisípiu Ermera.
Iha fatin hanesan, Diretór Nasionál ba Protesaun Direitu Ema ho Defisiénsia, Domingos Henrique Maia, hateten Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun apoia ona ema ho defisiénsia kuaze 100-resin.
“Ami oferese mós apoiu auto-empregu sustentável ba ema sira ho moras dfeisiénsia mentál ne’ebé simu ona tratamentu saúde nian no mós reabilita ona no reintegra ona família sira besik 12, hanesan dalan ida hodi hametin situasaun ekonómiku husi sira-nia família sira iha rai-laran,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes




