Ministériu tolu kria Banku Nasionál Dezenvolvimentu Timor-Leste

DILI, 22 Outubru 2025 (TATOLI)–Ministru Planeamentu Investimentu Estratéjiku (MPIE), Gastão Sousa, hateten ministériu tolu (3) mak servisu hamutuk hodi harii Banku Nasionál Dezenvolvimentu Timor-Leste.
“Governu liuhusi Ministériu tolu (3), Ministériu ne’ebé ha’u lidera, Ministériu Koordenasaun Asuntu Ekonómiku no Ministériu Finansa mak estabelese ona Banku Dezenvolvimentu Nasionál Timor-Leste,” Ministru Gastão hateten ba jornalista sira hafoin reuniaun ho Prezidente Repúblika José Ramos-Horta iha Palásiu Prezidensiál Prezidente Nicolau Lobato, Bairru Pite, kuarta ne’e.
Nia dehan, Banku Dezenvolvimentu Nasionál Timor-Leste ne’e iha ona faze kriasaun no hein hela atu estabelese nia servisu kada loron.
“Entaun, ami sei haree hodi prepara rekursu umanu, prepara infraestrutura, ekipa ne’ebé hala’o estudu hodi ajuda Ministériu tolu (3) hodi estabelese Banku ne’e. Ita haree husi esperiénsia sira iha mundu, Brazíl mak iha esperiensia di’ak entaun ita haree sira mak ajuda ita,” nia dehan.
Tanba ne’e, Gastão hasoru malu ho Xefe Estadu hodi aprezenta kona-ba rezultadu hotu ne’ebé Governu halo kona-ba oinsá atu estabelese Banku Dezenvolvimentu Nasionál Timor-Leste ne’e.
“Ida-ne’e mak ha’u rasik husi audiénsia ho Prezidente Repúblika tanba Prezidente rasik atu ba ASEAN iha loron 24 Outubru ne’e, iha posibilidade bele hasoru malu ho Prezidente Brazíl ne’ebé sei mai iha Malázia. Entaun, husu para ita-nia Prezidente bele ko’alia ho nia ómologu atu ita bele halo kooperasaun ho sira-nia Banku Nasionál Dezenvolvimentu Ekonómiku Sosiál Brazíl nian, atu ita-bele kapasita ita-nia rekursu umanu, bele ajuda mós estabelese ita-nia Banku,” Ministru ne’e hateten.
Banku Nasionál Dezenvolvimentu Timor-Leste, ne’ebé ho objetivu atu fó apoiu ba setór privadu no emprezáriu nasionál sira liuhusi fornesementu kréditu, tanba Governu rekoñese nesesidade ba banku nasionál ida hodi komplementa Banku komersiál estranjeiru sira-ne’ebé eziste hela.
Banku ne’e harii hodi enkoraja emprezariu lokal sira no haburas ekonomia nasaun nian liuhusi setór privadu.
Objetivu Prinsipál sira
Apoia Setór Privadu: Banku ida-ne’e harii nu’udar parte ida husi estratéjia Governu nian atu hametin no enkoraja kreximentu setór privadu iha Timor-Leste.
Fornese Kréditu: Ninia objetivu la’ós atu kompete ho banku estranjeiru sira maibé atu komplementa sira no asegura katak emprezáriu nasionál sira iha asesu ba kréditu ne’ebé sira presiza.
Estimula Poupansa: Banku ida-ne’e mós hakarak atu hasa’e poupansa no dezenvolvimentu ekonómiku iha rai-laran.
Kontestu no Relevánsia
Planu Dezenvolvimentu Nasionál: Estabelesimentu banku ne e aliña ho Timor-Leste nia meta dezenvolvimentu ekonómiku ba tempu naruk, hanesan trasa ona iha Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Nasionál.
Diversifikasaun Ekonómika: Ho apoiu ba setór privadu, banku hein atu ajuda hamenus dependénsia ba setór rekursu naturál no dezenvolve setór sira seluk hanesan agrikultura, turizmu, no indústria sira seluk.
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes

