BOBONARU, 23 Outubru 2025 (TATOLI) – Diresaun Nasionál ba Prevensaun Konflitu Komunitáriu (DNPKK) husi Ministériu Interiór hala’o Diálogu Komunitáriu ba Prevensaun Konflitu iha suku Manapa, munisípiu Bobonaru, ho objetivu atu hasa’e koñesimentu públiku kona-ba importánsia atu mantein pás, unidade, no orden sosiál iha nivel aldeia.
Iha diálogu ne’e, Diretora Nasionál DNPKK, Lídia Carvalho, esplika katak bazeia ba relatóriu husi Unidade Prevensaun Konflitu Komunitáriu iha Bobonaru, kestaun prinsipál tolu ne’ebé mosu beibeik iha Manapa mak disputa rai, konfrontu entre joven sira, no violénsia doméstika.
Atu prevene labele akontese tan konflitu iha suku Manapa no suku sira seluk, diretora ne’e enkoraja komunidade, liuliu joven sira atu unidade, nune’e bele harii pás iha suku.
“Nune’e, ita-nia prosesu dezenvolvimentu bele la’o ba oin, ita moris ho hakmatek”, nia hateten iha intervensaun ba atividade ne’ebé realiza iha sede suku Manapa.
Liuhosi diálogu ne’e, Lídia dehan DNPKK hakarak harii kooperasaun ne’ebé metin entre líder komunitáriu sira no Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) iha manutensaun dame no estabilidade iha rai-laran.
Nia hatutan katak atividade ne’e mós fornese plataforma ida ba DNPKK atu hetan rekomendasaun direta husi komunidade no líder lokál sira hodi garante katak programa prevensaun konflitu sira iha futuru sai alvu liután. “Nune’e, ita bele serbisu hamutuk oinsá mak bele hasa’e konxiénsia komunidade nian kona-ba importánsia husi pás, unidade no dame iha komunidade nia leet”, afirma.
Prezidente Sub-Komisaun Regulamentu Autodefeza Munisípiu Bobonaro, José Ramos, relata katak to’o ohin loron, iha ona kazu hamutuk 54 ne’ebé envolve elementu arte marsiál sira iha Timor-Leste laran tomak. Hirak ne’e rejista kazu tolu iha postu administrativu Kailaku.
“Kailaku ninian iha 20 de Maiu ne’e tuda uma-rahun. Kazu ida tan iha Purugu iha eventu joga bola, iha ne’ebá PSHT, Kungfu ho arte rituál Kolimau 2000 [tuda] karreta rahun. Hirak ne’e ami ho DNPKK rezolve hotu ona”, Ramos haktuir.
Iha biban hanesan, Luís Soares Gonçalves, reprezenta Administradór Postu Administrativu Kailaku hato’o nia apresiasaun ba DNPKK tanba hili Manapa nu’udar fatin ba atividade ne’e.
Nia subliña abordajen diálogu ne’e efetivu tebes hodi prevene violénsia sira seluk.
“Ita haree konflitu ba rai, ita bele rezolve, maibé konflitu entre joven no joven dalaruma susar atu rezolve. Realidade hatudu foin daudaun akontese iha ita-nia postu Kailaku ne’ebé tenar liu iha Timor-Leste, tanba akontese loos iha loron ne’ebé ita labele halo problema [20 Maiu] iha tempu ne’ebá”, nia realsa.
Diálogu komunitáriu ne’e hetan partisipasaun husi líder komunitáriu sira, juventude, reprezentante Ajénsia Nasionál ba Rai, no ofisiál lokál balun. Atividade ne’e hala’o iha atmosfera nakloke no nakonu ho espíritu hamutuk.
Liuhusi inisiativa sira hanesan ne’e, DNPKK hein katak kultura diálogu no deliberasaun bele hametin nafatin iha nivel komunidade, nune’e pás bele buras husi suku to’o sikun hotu-hotu iha Timor-Leste.
Notísia relevante: Konfrontu iha Kailaku, UEP koloka membru sanulu halo atuasaun
Jornalista: Sergio da Cruz
Editora: Maria Auxiliadora





