Top

Simeira ASEAN- Repúblika Korea ba dala-26 foka ba pilár sentrál tolu iha ámbitu KASI

Simeira ASEAN- Repúblika Korea ba dala-26 halao iha Sentru Konvensaun Kuala Lumpur (KLCC), Malaysia, Segunda (27/10). Imajen GPM

KUALA LUMPUR, 27 outubru 2025 (TATOLI)— Simeira ASEAN- Repúblika Korea ba dala-26 ofisialmente hahú ohin iha Simeira Asosiasaun Nasaun sira Sudeste Aziátiku (ASEAN) nian ba dala 47 ne’ebe foka liu ba pilár sentrál tolu iha ámbitu “Inisiativa Solidaridade Korea-ASEAN (KASI – Korea-ASEAN Solidarity Initiative)”.

Serimonia Simeira ASEAN- Repúblika Korea ba dala-26 ne’e halao iha Sentru Konvensaun Kuala Lumpur (KLCC), Malaysia, Segunda (27/10).

Simeira ASEAN- Repúblika Korea  nee hola parte direita hosi Prezidente Korea, Lee Jae-Myung, hamutuk ho lideransa ASEAN sira inklui Timor-Leste nu’udar membru ASEAN ba 11 ne’ebe reprezenta hosi Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão.

Prezidente Korea, Lee Jae-Myung, rasik to’o iha Kuala Lumpur iha loron domingu, hodi marka nia vizita dahuluk ba Sudeste Aziátiku dezde simu pose iha fulan-Juñu liu ba. Ninia prezensa fó sinál ba ambisaun Seoul nian atu hasa’e ninia parseria estratéjiku sira ne’ebé komprensivu ho ASEAN no esplora kooperasaun ne’ebé aumenta iha domíniu ekonómiku, dijitál no seguransa nian.

Durante simeira, sesaun ASEAN- Repúblika Korea foka ba pilár sentrál tolu iha ámbitu “Inisiativa Solidaridade Korea-ASEAN (KASI)” ne’ebé foin fó sai ho inovasaun no transformasaun dijitál, tranzisaun enerjétika, no troka foin-sa’e no ema-ba-ema. Iha frente dezenvolvimentu nian, kooperasaun hasoru krime online transnasionál sira, liuliu estafa sira ne’ebé alvu ba ema Koreanu sira iha rejiaun – mós sei aprezenta iha konversasaun sira.

Primeiru Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, dada lia ho Prezidente Korea, Lee Jae-Myung iha Simeira ASEAN- Repúblika Korea ba dala-26 ne’e halao iha Sentru Konvensaun Kuala Lumpur (KLCC), Malaysia, Segunda (27/10). Imajen GPM

Iha Simeira ne’e, Prezidente Lee hatete katak Repúblika Korea haree rejiaun ASEAN la’ós de’it hanesan parseiru estratéjiku ida maibé mós hanesan “trampolin ida ba kreximentu ne’ebé lidera hosi inovasaun” no hanesan “parseiru ba dame no estabilidade” .

Nia dehan Malázia, nu’udar Prezidente ASEAN nian ba 2025, subliña tema “Inkluzividade no Sustentabilidade”, hodi deklara importánsia hosi ligasaun inter-rejionál sira ne’ebé metin liu no integrasaun ekonómika ne’ebé reziliente.

Tanba, entre kompromisu bilaterál sira ne’ebé maka ajenda iha marjen, Prezidente Lee hein atu hasoru malu ho líder sira ASEAN nian no hala’o konversa sira ho Primeiru-Ministru Malázia nian, Anwar Ibrahim, hodi aprofunda kooperasaun komérsiu, investimentu no infraestrutura nian.

Simeira ASEAN- Repúblika Korea ba dala 26 haree hanesan momentu estratéjiku ida ba Seoul atu reafirma ninia parseria ho Sudeste Aziátiku, la’ós de’it ekonomikamente maibé mós iha termu seguransa rejionál no governasaun dijitál. Ba bloku ASEAN, envolve ho Repúblika Korea fornese asesu ba teknolojia avansadu sira, ekosistema inovasaun nian, no parseiru ida ne’ebé ambisiozu liután iha kontestu Indo-Pasífiku.

Parte seluk, Primeiru-Ministru Malaysia Datuk Seri Anwar Ibrahim lori nasaun membru ASEAN nian naran hato’o benvindu no obrigadu ba partisipasaun Prezidenti Korea iha Simeira ne’e. 

“Lori ha’u-nia kolega ASEAN sira-nia naran, husik ha’u hato’o ami-nia obrigadu ba ita-boot ne’ebe  mai hamutuk ho ami. No klaru, tarde uitoan maibé parabéns tanba sai hanesan lideransa iha Repúblika Koreia no ida-ne’e mós hanesan ita-boot nia prezensa iha Simeira ASEAN – Repúblika Koreia ba dahuluk,” hatete PM Malaysia.

Nia dehan  relasaun sira sai hosi dékada tolu ikus ne’e, ho modelu ida konfiansa nian, respeitu, no fó benefísiu ba ASEAN no Repúblika Korea. “Ita-boot hatene, katak ita hasoru malu iha tempu ida ne’ebé teknolójiku disrupsaun, kompetisaun estratéjiku, no kadeia fornesimentu ne’ebé fragmentadu. Maibé iha forsa sira-ne’e nia leet, ASEAN no Repúblika Korea destaka nu’udar nasaun sira ne’ebé progresu tenke mai no bele hasa’e liuhosi kolaborasaun no kooperasaun,” nia deklara.

Xefi Governu Malaysia nee deklara katak kombinasaun potensiál kreximentu ASEAN nian ho Repúblika Korea nia forsa, ita bele forma ekosistema ida ne’ebé kria oportunidade foun, haburas kreximentu inkluzivu, no merkadu livre. “Ita tenke dezenvolve kapitál umanu ne’ebé prontu ba futuru hodi prepara ita-nia povu sira atu lidera ba mudansa,” nia hateten.

Jornalista : Anito Soares

Editora   : Armandina Moniz

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!