Governu autoriza despeza millaun $16 ba Dezenvolvimentu kampu gás Greater Sunrise

DILI, 04 Novembru 2025 (TATOLI)-Konsellu Ministru deside autoriza despeza ba Dezenvolvimentu kampu gás Greater Sunrise nian no atu garante katak kadoras ne’e dada mai Timor-Leste.
Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco da Costa Monteiro, aprezenta rezolusaun ho deliberasaun ida iha Konsellu Ministru hodi husu autorizasaun ba despeza, tanba tuir lei, kualkér despeza ka atu inisia prosesu aprovizionamentu ba despeza ruma liu millaun $5 tenke aprezenta hodi husu autorizasaun.
“Ohin, ami husu autorizasaun ho deliberasaun atu inisia aprovizinamentu ba estudu espesífiku ida ba dada kadoras Greater Sunrise nian mai Timor-Leste, nune’e Konsellu Ministru autoriza despeza ho montante $16.055.897, ne’ebé sei ezekuta entre tinan 2025 no 2027”, Francisco da Costa Monteiro informa iha Palásiu Governu, ohin.
Nia esplika katak estadu espesífiku ida-ne’e kobre realizasaun levantamentu Jeofíziku no Sízmiku ho Rezolusaun Ultra-alta (UHRS, sigla inglés) relasiona ho gazodutu esportasaun gás Greater Sunrise no gazodutu Bayu Undan, ne’ebé esensiál ba faze téknika no planeamentu projetu nian.
“Ida-ne’e ho objetivu atu implementa Programa A13 husi Orsamentu Jerál Estadu nian, ne’ebé inklui dezenvolvimentu husi kampu gás Greater Sunrise no realizasaun estudu no inisiativa nesesáriu sira hodi garante kadoras dada mai Timor-Leste”, dehan.
Nia lembra katak kona-ba negosiasaun, foin lalais, iha komunikasaun intensiva ho Austrália aseita malu katak bele hahú filafali negosiasaun téknika nian hodi kobre ba asuntu estabelese Petroleum Mining Code, Rejime Taxa, no Kontratu Fahe Produsaun (PSC, sigla inglés).
“Ida-ne’e ita-nia ekipa hahú tiha ona iha Outubru. Semana kotuk ne’e, Woodside rasik hamutuk ho Osaka Gas nia reprezentante sira ho Timor GAP hasoru malu fali ho Estadu Timor-Leste no Austrália hodi ko’alia kona-ba prosesu ba oin nian, liuliu atu estabelese Rejime Investability”, salienta.
Nia esplika katak Rejime Investability ida-ne’e oinsá mak kompañia sira husi tranzisaun rejime sira anteriór nian, hanesan PSC ninia atributu importante sira ne’ebé liga ho fiskál nian Governu rua husi entidade sira atu husik hela ka relaksa hela parte balu hodi permite sira halo investimentu ba iha Greater Sunrise ne’e.
“Tanba ida-ne’e mak ekipa negosia hela no Dezembru kontinua filafali”, adianta.
Notísia relevante: Governu reafirma Timor-Leste – Austrália nia kompromisu ba dezenvolvimentu Greater Sunrise
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora

