Top

Rezultadu auditoria EY deteta problema inezisténsia arkivu estraga sistema finansa Estadu

Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão. Imajen GPM

DILI, 06 Novembru 2025 (TATOLI)—Primeiru-Ministru deklara kona-ba rezultadu auditória ne’ebé Ernest & Young (EY) halo ba instituisaun Estadu sira deteta problema boot hanesan inezisténsia arkivu hodi estraga sistema finansa Estadu ida-nian.

“Ami husu Ernest mai halo auditória ba instituisaun Estadu hotu atu labele sai fali dehan katak Governu Konstitusionál da-sia mai halo vigansa polítika ne’e lae,” Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, informa iha debate OJE 2026 iha loron daruak iha faze jeneralidade iha PN, kinta ne’e.

Xefe Governu dehan, prosesu auditória ne’e halo husi rai-li’ur mak mai haree duni no problema boot-liu ne’ebé ernest deteta maka falta arkivu bainhira halo auditória ba inatituisaun hotu-hotu.

Nune’e sira ba buka tuir mós dokumentu laiha tamba ne’e maka Governu mós temi tiha ona hahú husi 2023 to’o agora atu haree saida mak sira atu enfrenta, iha tinan 2024 buka atu kurize, hanesan nia bele temi sesta bázika mohu, fundu COVID-19 mós arkivu laiha.

“Bainhira ami hahú tama iha Governu iha relatóriu katak aprova iha Parlamentu Nasionál ida ne’e ho montante miliaun $65 ba PNDS no hateten katak selu tiha ona miliaun $30, iha montante miliaun $38 mak seidauk selu, entaun ba buka tuir arkivu laiha,” líder polítika ne’e haktuir.

Nia deklara, husi montante millaun $30 ne’e haree implementasaun uma ida mak ne’eba, maibé falta arkivu enkuantu dehan miliaun $38 ne’e iha fulan-Jullu dehan selu hotu ona maibé projetu balun sei on going, nusa mak dehan selu hotu ona maibé sei on going fali.

Ho nune’e, montante miliaun $30 buka ba buka mai afinál sei iha hela banku, nune’e iha tinan 2023 durante fulan neen atu identifika irregularidade, iha tinan 2024 atu buka haree didi’ak sá pasu ba irregularidade ne’e.

“Entaun problema ne’e ita la akuza malu, hanesan ita-boot sira temi mai ha’u katak programa OJE 2026 ne’e iluzaun. Ha’u mós iha direitu dehan katak Governu anteriór estraga tiha sistema finansa, ne’e refleta ba opsaun boot planu nian no ha’u sente katak ema ne’ebé estraga ne’e mai husi UNDP. Tanba, UNDP iha ONU gasta osan barak maibé la absorve buat ida,” nia dehan.

Nia hatutan, loloos ne’e grande opsaun planu atu sosa buat ne’ebé Governu nia alvu maibé tanba estraga ona tenke buka maneira ka foti lai fundu seluk hodi sosa buat ne’ebé hakarak atu sosa. Entaun, ida-ne’e mak problema boot ne’ebé halo sira muda fali lei enkuadramentu OJE 2026.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!