Top

Janeiru-Novembru: Fatin Seguru iha Formosa rejista vítima VBJ hamutuk 170

Sentru Saúde Formosa, Dili

DILI, 20 Novembru 2025 (TATOLI)—Médiku Jerál iha fatin Seguru Formosa, Lucia da Silva Guterres, hateten hahú husi janeiru to’o Novembru 2025 ne’e fatin Seguru Formosa jegista vitima violénsia bazeia ba Jeneru (VBJ) hamutuk 170 no husi númeru ne’e maiória husi violénsia fíziku.

Nia hatutan, ba tinan ida-ne’e fatin seguru iha Formosa hahú rejsita vitima violénsia bazeia ba jéneru hirak ne’e, no husi kazu ne’e violénsia físiku mak barak liu tanba kauza husi ekonómia família nian.

“Hahú husi janeiru to’o agora, ami simu kazu hamutuk 170. Kazu sira-ne’ebé la’ós de’it violénsia seksuál de’it, maibé agresaun fíziku mak barak hanesan violénsia domestika, depois violasun psikolijia ho ekonómiku,” Lucia da Silva Guterres hateten ba Jornalista sira hafoin tuir semináriu nasionál ba kauza VBJ iha Timor Plaza, ohin.

Nia relata, fatin seguru Formosa nian ne’e médiku sira atende liuliu ba violénsia bazeia ba jéneru no iha ne’ebá la’ós dehan feto de’it maibé iha mós labarik feto no mós mane sira.

“Bainhira sira ba halo tratamentu ami fó forsa ba sira n mós fí maneira oinsá atu ko’alia ho sira atu sira fó sai sira-nia problema. Tanba, sira mai dalaruma ho trauma, balun tauk atu konta sai problema, tanba sira-nia parseiru intima mak halo rasik ba sira la’ós ema seluk. Entaun, sira mai ho kondisaun balun kanek, ami trata uluk lai kanek, depois mak ami bele asegura sira ho di’ak. Durante oras 24 nia laran, sira la brani ko’alia sai, tinan 24 sira toba iha ne’ebá ami prepara hahán ruma ba sira deskansa, sira sente di’ak atu konta sai, sira bele konta sai,” nia dehan.

Nia informa, problema hirak ne’e maiória mai husi ekonomia familia tanba dalabarak  ekonomia familia la favoravel ba sira nia moris.

“Realidade ita Timor ne’e kona-ba ekonomia uma laran, kazu sira-ne’e barak mak mai ho bebé. Kalan boot, nia lori sira nia bebé mai ho tanba sira-nia bebé balun sei ki’ik no balun tinan ida ka tinan rua. Dalaruma akontese iha tuku rua no tuku tolu, entaun sira tenke mai kalan boot. Ami tenke atende sira iha kalan boot, tanba oras ne’ebé mak dala rua ita deskansa maibé sira dere odamatan ami tenke atende nafatin sira,” nia dehan.

Nia esplika, hafoin halo atendementu husi pesoál saúde sira husu ba vitima sira atu fila ba uma ka ba fatin seguru, entaun sira tenke refere ba uma mahon sira-ne’ebé mak iha Dili laran.

“Ami sei husu ba sira hakarak fila ba uma ka ba fatin ne’ebé mak seguru. Tanba dalaruma balun fila ba uma la seguru, entaun ami tenke fó sira ba uma mahon hodi bá hela iha ne’ebá, maibé sira ne’ebé mak ba uma la seguru ne’e. Ami simu mak iha Dili laran de’it, ba iha uma mahon biasa ami lori ba FCCI Balide no Casa Vida Bidau. Maibé komforme sira hakarak ba ne’ebé mamuk no mós FOKUPERS no dala ruma refere ba MSSI mak mai foti fali sira ba hela iha fatin Seguru,” nia dehan.

Entertantu, husi kazu Violénsia Bazeia ba Jéneru ne’ebé mak akontese ba joven sira idade 20 ba leten ne’ebé mak harii ona familia.

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!