DILI, 21 Novembru (TATOLI)- Parlamentu Nasionál aprova proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan fiskál 2026 ba Dotasaun Jerál Estadu ho montante $389.341.054 iha faze espesialidade ho votu afavór 42, kontra 0 no abstensaun 23.
“Hodi nune’e pasa,” Prezidente Parlamentu Nasionál, Maria Fernanda Lay, fó sai iha sala plenária, sesta ne’e.
Verba ne’e destina ba saláriu no vensimentu $22.950.199, bens no serbisu $95.443.628, transferénsia públika $270.947.227.
Implementa programa sia
Orsamentu ne’e finasia Programa Jestaun Finansa Públika $52.117.112, Programa Dezenvolvimentu Rurál no Urbanu rihun $44, Programa Kontinjénsia millaun $45, Programa Asesu Justisa millaun $1.400, Programa Polítika Externa Timor-Leste $25.297.716.
Programa Funsionamentu no Dezenvolvimentu Instituisionál millaun $17.450, Programa Dezenvolvimentu no Reforsu Zona ho Tratamentu Administrativu no Ekonómika Espesiál millaun $30.
Programa Inkluzaun Sosiál $150.088.400, Programa Investimentu no Diversifikasaun Ekonómika $67.943.826.
Proposta adisionál $1.235.924 pasa
Durante diskusaun espesialidade ne’e, deputadu CNRT aprezenta proposta propoen hasai $1.235.924 husi títulu Dotasaun Jerál Estadu Programa Inkuzaun Sosiál iha atividade pensaun eis-titulár tau fali nafatin iha Dotasaun Jerál Estadu iha Programa Jestaun Finansa Públika.
Deputada CNRT, Cedelízia Farria dos Santos, nu’udar proponente justifika proposta ida ne’e hodi subtitui proposta ne’ebé antes ne’e retira.
“Proposta hirak ne’ebé retira iha horse’ik no mós proposta sira ne’ebé retirada dala ida de’it ho númeru sira ne’ebé deputadu Patrocínio pronúnsia’’,Nia fundamenta.
Nia hateten, proposta ida ne’e ho intensaun hasai $1.235.924 hodi koloka fali nafatin Dotasaun Jerál Estadu iha Programa Jestaun Finansa Públika hodi reforsa serbisu implementasaun ba reforma estruturál iha ámbitu administrasaun públika, modernizasaun instituisionál, profesionalizasaun ba funsaun públika.
No mellora tan efisiente administrativu no mós reforma administrasaun públika no rejime espesiál sira.
“Tanba, proposta ne’e, hasai husi proposta lubun ida, tanba ne’e hanesan proponente ami husu Komisaun Funsaun Públika (KFP), Ministériu Finansa ho liña ministériu sira atu serbisu hamutuk hodi atinji saida mak planeadu tiha ona’’,Nia hato’o.
Hodi Husu deputadu sira fó votu afavór proposta ne’e tanba la sobu proposta OJE 2026 no la aumenta mós tetu no halo mudansa de’it iha Dotasaun Jerál Estadu.
Ministra Finansa, Santina Cardoso, hateten reforma administrasaun públika importante tebes atu bele asegura ba oin ho efisiente liután, nune’e Governu simu proposta ne’e.
Nune’e proposta ne’e hakat ba votasaun pasa ho votu afavór 42, kontra 0 no abstensaun 23.
Lembra proposta hirak ne’ebé antes ne’e deputadu sira bankada Governu retira mak hanesan propoen adisionál aumenta verba liliu saláriu bensimentu husi Ministériu Obra Públika (MOP), TATOLI-Ajénsia Notisioza Timor-Leste, Centro Nasionál Chega, Komisaun Nasionál Aprovizionamentu ho seluk tan.
Nune’e ho proposta ne’ebé pasa sei kobre hotu fila-fali ba proposta sira ne’ebé antes ne’e retira.
Notísia relevante: PN aprova proposta OJE 2026 iha finál globál
Jornalista: Nelson de Sousa
Editór: Evaristo Soares Martins




