Alkatiri: “Deklarasaun independénsia ne’e, ha’u mak hakerek”
DILI, 27 Novembru 2025 (TATOLI)–Sekretariu Jerál Partidu Frente Revolusionaria Timor-Leste independénsia (FRETILIN), Marí Alkatiri, hateten textu deklarasaun independensia ne’e nia rasik mak hakerek iha 1975.
“Deklerasaun independénsia ne’e ne’e ha’u duni mak hakerek, Komite Sentrál FRETILIN dekreta. Se ita ko’alia loloos proklamasaun ne’e leitura ida-de’it, desizaun Komite Sentrál nian,” Alkatiri hateten liuhusi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o iha Gabinete Eis-Titulár, Faról, kinta ne’e.
Nia dehan, tuir deklarasaun ne’ebé mak Prezidente Repúblika José Ramos-Horta fó sai katak Francisco Xavier do Amaral ho Nicolau Lobato mesak fundadór ne’e la loos tanba fundadór ema barak.
“Ha’u la kumprende, Xavier Amaral nia ema ida-ne’ebé onestu, nia ko’alia sai katak nia tama iha FRETILIN ne’e, ha’u ho Ramos-Horta mak lori nia tama. Entaun, ema ida ita lori tama mak fundadór fali ida lori tama ne’e la fundadór fali, ko’alia sasán ne’e ho loloos, ema barak fundadór,” Alkatiri dehan.
Nia hatutan, dzsde uluk lakohi atu ko’alia katak nia fundadór maibé haree ba parte balun tenta atu halo lakon istória mak nia rasik foti desizaun hodi ko’alia sai katak nia (Marí Alkatiri) fundadór.
“Ha’u la gosta atu ko’alia katak ha’u ne’e fundadór, maibé ema balun hakarak halo lakon istória ha’u ko’alia katak ha’u fundadó. Ami lubuk ida fundadór la’ós ema ida ou rua de’it, tanba prosesu Timor-Leste nian iha momentu ne’ebá hahú husi organizasaun mak ASDT ne’ebé transforma ba FRETILIN,” nia dehan.
Antigu Primeiru-Ministru ne’e afirma tan, deklarasaun ne’ebé Xefe Estadu Ramos-Horta fó sai katak Alkatiri besik liu Nicolau Lobato ne’e loos maibé sira na’in-rua (2) Nicolau Lobato besik liu ba malu.
“Ramos-Horta rasik ko’alia katak ha’u mak ema-ne’ebé besik liu Nicolau Lobato, loos ka lae. Sé mak besik liu sé no sé mak besik liu sé, ami na’in-rua (2) besik liu ba malu tanba ami ema ida-de’it. Ha’u atu dehan katak, Ramos-Horta iha tinan 1975 atu hasai nia husi FRETILIN, ha’u mak salva no defende nia. Ha’u nunka ko’alia ba nia, Alarico Fernandes mak ko’alia ba-nia, La’ós ne’e de’it, iha tinan 1976, sira haruka karta husi li’ur katak Ramos-Horta halo ona traisaun, maibé ha’u nafatin defende nia, dehan lae. Nia la halo tarisaun, sira-ne’ebé uluk kesar malu ne’e mak agora hamutuk fila kontra fali ha’u agora, maibé husik ba,” nia dehan.
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes
