VIKEKE, 09 Dezembru 2025 (TATOLI)—Família husi uma-lisan Nabuti Makadike, Aldeia Makadike, Suku Makadike de Cima, Postu Adminnistrativu Uatulari, Munisípiu Vikeke, entrega Saudozu Jorge Barros Soares ‘Kai-Hare’ nia restu mortál ba Governu liuhusi Komisaun Rekollamentu Restu Mortál husi Postu Uatulari hodi rai iha uma-mahon.
Iha serimónia entrega Saudozu Kai-Hare nia restu mortál, reprezentante família, Pedro da Costa, haktuir, Komisaun Rekollamentu Restu Mortál Postu Uatulari rekolla restu mortál saudozu iha iha área Ulusu, Suku Matahoi.
Pedro hatutan família sira rekolla Saudozu Kai-Hare ninia restu mortai iha loron Sábadu (06/12) hodi tau iha saúdozu nian rezidénsia durante kalan rua mak kontinua entrega ba komisaun hodi rai iha uma-mahon.
“Nu’udár família ha’u hakarak hato’o agradesimentu ba komisaun, veteranu no entidade sira-ne’ebé fó apoia ba família hodi rekolla Kai-Hare nian restu mortál,” Pedro da Costa hateten iha serimónia entrega saudozu Kai-Hare ba uma-mahon iha Uatulari, Tersa ne’e.
Iha fatin hanesan, reprezentante Komisaun Organizadora Rekollamentu Restu Mortál, Augusto Pinto Ribeiro hateten Timor-Leste hetan ninia independénsia liuhusi sosa ho ruin no raan.
“Saudozu Jorge Barros Soares “Kai-Hare” fó hanoin mai ita katak independénsia ida-ne’e folin karun tebetebes. Ita sakrifika ita-nia ema barak ba rai ida-ne’e hahú husi komadante, soldadu, feto, mane no labarik sira. Nune’e, ida-ne’ebé mate sai hanesan eroi, ita sira sei moris mak dignifika ita-nia eroi sira no fó onra tanba eroi sira-ne’e mak abut no hun nasaun nian. Nasaun mós tenke dignifika no fó onra ba ninia eroi sira,” nia subliña.
Nia haktuir Komisaun Orgnizadora Rekollamentu Restu Mortál iha Postu Uatulari hahú husi faze dahuluk to’o faze dahaat konsege rekolla saudozu sira-nia restu mortál hamutuk 1.231 ne’ebé daudaun ne’e sei rai iha uma-mahon restu mortál Uatulari.
Biografia Saudozu Kai-Hare
Jorge Barros Soares “ KAI-HARE” Moris iha Makadike, 10 Mai 1948, husi Uma-Kain Nabuti, oan husi Manuel Soares, inan Maria Soares. Saudozu oan dahuluk husi maun-alin na’in-sia (9), kompostu husi mane na’in-lima (5) no feto na’in-haat (4), kaben ho Helena da Silva Guterres iha tinan 1975.
Edukasaun Formál: Iha Tinan 1957-1961, Saudozu hahú estuda iha primária iha Eskola Primária Uatulari iha tinan 1971, kontinua ba pré-sekundáriu iha Eskola Privada Xavier Santa Kruúz, Dili.
Kareira servisu: Saudozu iha tinan 1961-1972, asumi kna’ar sai hanesan funsionáriu iha parte administrasaun iha Sosiedade Agríkola Pátria no Traballu Dili (SAPT), iha tinan 1972-1974. Saudozu tama tropa portugés nu’udar soldadu iha tinan 1974.
Envolve polítika: Bainhira partidu ASDT, UDT, APODETI, KOTA no TRABALHISTA moris, saudozu envolve aan iha partidu ASDT/FRETILIIN sai hanesan forsa milisia FRETILIN. Iha tinan 1975-1976, sai hanesan FALINTIL nu’udár komandante primeiru pelutaun iha komapañia Karau-Fuik hodi kontra golpe UDT to’o Balibó. Iha tinan 1977, bainhira reestruturasaun komandu-da-luta iha baze-de-apoiu, saudozu asumi kna’ar hanesan kolaboradór Zona 1975 Baukau to’o tinan 1978. Iha tinan 1978, saudozu sai hanesan Segundu Komadante Kompañia to’o matebian tutun. Iha Marsu 1979, Saudozu hetan torturasaun husi tropa Indonézia no hetan sofre kanek iha nia ain. Momentu ne’e kedas HANSIP kaptura nia, baku no hetan kadeia preventiva iha Uatulari Antiga.
Iha destruisaun baze-de-apoiu, Saudozu asumi kna’ar nu’udár kolaboradór no segundu komandante kompañia tama to’o vila antiga Uatulari no to’o tama kadeia. Depoiz hetan persegisaun iha 30 Marsu 1979 no akaba nia vida iha área Ulusu hamutuk ho povu.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freistas da Piedade




