KM aprova kooperasaun TL-ONU kontribui rihun $500 ba Sentru Koordenasaun ASEAN

DILI, 10 Dezembru 2025 (TATOLI)—Governu liuhusi reuniaun Konsellu Ministru, kuarta ne’e, aprova kuadru kooperasaun kona-ba dezenvolvimentu sustentável, entre Governu Timor-Leste no Organizasaun Nasaun Unida (ONU) ba períodu entre tinan 2026 no 2030 no mós fó kontribuisaun finanseira rihun $500 ba Sentru Koordenasaun ASEAN kona-ba Asisténsia Umanitária iha Jestaun Dezastre (AHA Center),
Proposta ne’e aprezenta husi Ministru Negósiu Estranjeirus no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, ho objetivu kuadru kooperasaun ida-ne’e define parseria estratéjiku neʼebé sei orienta Nasaun Unida nia apoiu ba prioridade dezenvolvimentu nasionál sira, tuir Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu 2011-2030, Programa Governu Konstitusionál da-sia (IX) no Ajenda 2030 nian.
Dokumentu ne’e rezulta husi prosesu konsulta neʼebé luan no estabelese vizaun komún ida ba nasaun ida-ne’ebé inkluzivu, reziliente no sustentável liu. Kooperasaun ne’e estrutura iha eixu prinsipál haat mak hadi’a asesu ba servisu inkluzivu sira, promove dezenvolvimentu ekonómiku ne’ebé diversifikadu, hametin reziliénsia ba klima no infraestrutura sira, ikus liu mak konsolida governasaun demokrátiku.
Enkauntu eixu sira-ne’e mós integra prioridade tranzversál sira hanesan igualdade jéneru, direitu umanu, inkluzaun ema ho defisiénsia no prinsípiu la husik ema ida iha kotuk. Kuadru kooperasaun ne’e mós apoia Timor-Leste nia preparasaun hodi adere ba ASEAN, ho kontribui ba hametin kompetitividade ekonómika, kapasidade institusionál no mós sistema protesaun sosiál no reziliénsia.
Nune’e, kuadru kooperasaun ne’e ninia implementasaun sei akompaña husi mekanizmu koordenasaun hamutuk entre Governu no Nasaun Unida hodi garante aliñamentu ho prioridade nasionál sira no monitorizasaun regulár ba progresu sira-ne’ebé alkansa ona.
Tamba ne’,e iha projetu rezolusaun Governu nian, ne’e hetan mós aprovasaun, ba kontribuisaun finanseira ida hamutuk rihun $500 ba Sentru Koordenasaun ASEAN kona-ba Asisténsia Umanitária iha Jestaun Dezastres (AHA Center), ho objetivu atu apoia operasaun umanitária rejionál ba dezastre naturál foin lalais ne’ebé afeta Estadu-membru ASEAN balu nomós atu hametin preparasaun no kooperasaun iha jestaun dezastre iha rejiaun ne’e.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes

