iklan

HEADLINE, POLÍTIKA

Timor-Leste prontu kumpri obrigasaun ASEAN nian

Timor-Leste prontu kumpri obrigasaun ASEAN nian

Primeiru-Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão. Imajen GPM

DILI, 12 Dezembru 2025 (TATOLI) – Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmao subliña katak, Timor-Leste prontu atu kumpri obrigasaun tomak nu’udar membru plenu ASEAN nian bainhira adere ofisialmente iha fulan Outubru 2025, hodi bolu adezaun hanesan pasu istóriku ida ba nasaun.

Tuir Gusmao, adezaun tomak iha ASEAN hanesan “mehi ida ne’ebé sai realidade.”

Nia promete atu asegura valór no padraun sira ASEAN nian implementa iha kada ministériu no instituisaun estadu nian hodi garante integrasaun ne’ebé la’o ho di’ak.

“Ami adota abordajen abranjente ida ba partisipasaun iha ASEAN, atu nune’e estrutura Governu tomak maka kaer responsabilidade ne’e, la’ós de’it ministériu ida ka rua,” Xefe Governu iha nia diskursu polítiku iha Sekretariadu ASEAN nian, iha Jakarta, kinta ne’e.

Primeiru-Ministru hateten, governu sei hametin lei nasionál, regulamentu no instituisaun sira hodi aliña ho pilár tolu ASEAN nian: polítiku-seguransa, ekonómiku, no sósiu-kulturál.

Iha ámbitu ekonómiku, nia dehan, Timor-Leste rasionaliza hela regulamentu komérsiu no investimentu no moderniza nia sistema alfándega nian hodi tuir padraun rejionál.

Nia subliña katak partisipasaun iha mekanizmu ASEAN nian la’ós todan ida, maibé investimentu estratéjiku ida ba dezenvolvimentu nasionál no estabilidade rejionál.

“Ami serbisu besik ho Sekretariadu ASEAN no Estadu-membru hotu-hotu hodi implementa ami-nia kompromisu adezaun no partisipa ativu iha atividade ekonómika ASEAN nian,” Xefe Governu hateten.

Sekretáriu-Jerál ASEAN nian, Kao Kim Hourn espresa konfiansa hanesan katak Timor-Leste iha kapasidade atu kumpre rekizitu hotu-hotu nu’udar membru ASEAN ba da-11.

Nia avalia katak Timor-Leste nia envolvimentu nu’udar estadu observadór iha pilár oioin Komunidade ASEAN nian fó ona esperiénsia inisiál ida ne’ebé forte iha lideransa ba nia estatutu adezaun tomak iha tinan ne’e.

“Ida ne’e hametin kapasidade ASEAN nian atu hasoru dezafiu rejionál sira, mantein pás no estabilidade, no promove vizaun komunidade ida ne’ebé unidu no orienta ba future,” tenik Kao.

ASEAN simu ofisialmente Timor-Leste nu’udar membru plenu iha ninia Simeira ba da-47 iha Kuala Lumpur, Malázia, iha loron 26 fulan-outubru tinan 2025, hafoin líder rejionál sira asina “Deklarasaun kona-ba Admisaun Timor-Leste nian”

Fonte: Antaranews

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!