iklan

EDUKASAUN, POLÍTIKA, SOSIEDADE SIVĺL

CNC entrega prémiu Maria Gorrete ba INDEPENDENTE-Lafaek News-GMNTV

CNC entrega prémiu Maria Gorrete ba INDEPENDENTE-Lafaek News-GMNTV

Centru Nacional Chega I.P entrega prémiu Maria Gorete Joaquim ba menán-na’in sira liuliu jornalista sira husi Media Imprimi Jornal Independete, katergória Media Online Lafaek News, ni GMNT iha ambitu Selebrasaun Loron Loron Internasionál Diretu Umanu ba da-77, iha CNCT Antigu Komarka Balide, sábadu (13/12). Imajen Tatoli/Francisco Sony.

DILI, 13 Dezembru 2025 (TATOLI)—Centro Nacional Chega, Institutu Públiku (CNC, I.P), sábadu ne’e, entrega Prémiu Jornalizmu Ba Dame “Maria Gorrete Joaquim” ba manán-na’in sira hanesan jornalista husi Jornál Diáriu INDEPENDTE, mídia online Lafaek News no GMNTV.

Notísia Relevante: CI-CNC Lansa Prémiu Jornalizmu ba Pás ka Prémiu Maria Gorete

Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega, Institutu Públiku, Hugo Maria Fernandes, hateten mundu jornalizmu mak jornlista sira-ne’ebé mak sai fatór ida importante hodi hato’o ba mundu kona-ba saida mak akontese.

Entaun, nia dehan, iha relatóriu CAVR “Chega!” atu husu Governu Timor_Leste ho entidade sira fó valor ba jornalista sira no atu dignifika mundu jornalizmu, entaun iha tinan lima liu ba CNC halo parseria ho Konsellu Imprensa atu atribui premiu ida ho naran Jornalimzu da Dame Maria Gorrete.

“Maria Gorete la’ós Jornalista maibé ema-ne’ebé mak otas kiik, nia lakon ka mate iha tempu funu no nia hahú luta ida-ne’e hodi fó informasaun ba iha ai-laran sira, entaun ida-ne’e mak CNC hakarak konvida dedikasaun boot jornalista sira husi períodu ne’ebé to’o ita-nia tempu ukun an atu kontinua. Prémiu ida-ne’e dedika ba jornalista sira-ne’ebé mak kontinua halo obra ida kona ba direitu umanu iha aspetu oioin,” Diretór Ezekutivu Centro Nacional Chega, Institutu Públiku, Hugo Maria Fernandes, hateten iha Antigu Komarka balide, ohin.

Aleunde ne’e, Prezidente Konsellu Imprensaa Timor-Leste, Antonio Cesar Moniz Mali, hateten prémiu ida-ne’e importante tebes ba jornalista sira daudaun ne’e, atu sira konsente liután katak kna’ar jornalista nian la’ós deit atu informa maibé kontribui ba hametin dame no estabilidade nasaun nian.

“Atribuisaun ida-ne’e la’ós de’it rekoñesementu ba obra jornalista nian maibé mós nu’udár mensajen ida importannte ba ita-nia publiku katak presiza duni jornalizmu ne’ebé mak iha responsabilidade iha orientasaun ba dame no mós direitu umanu nian,” nia dehan.

Entretantu, Provedór Direitu Umanu no Justisa (PDHJ), Virgilo da Silva Guterres, hato’o apresiasaun ba CNC ne’ebé koopera ho Konsellu Imprensa atu kontinua mantein atribuisaun prémiu Kornalizmu ba Dame ka Prémiu Maria Gorrete ba jornalista sira.

“Jornalizmu ba dame ne’e hanesan jornalizmu ne’ebé atu dignifika vítima sira tanba direitu umanu hanesan foku prinsipál ba ninia kobertura. Entaun, hanesan jornalista buka nia problema nia abut ne’e husi ne’ebée no jornalizmu ba Dame tenke iha vizaun ida ba sosiedade ne’ebé moris iha dame,” Virgilo dehan.

Nia subliña, jornalizmu ba dame tenke kontribui ba narativa atu hamosu narativa istórika ne’ebé lori sosiedade atu rezolve problema ho diálogu no komunikasaun ba malu.

Reprezentante Prezidente Republika no Atuál Xefe Kaza Sivil, Sejuinha Gomes, hateten Prémiu Jornalizmu ba Dame “Maria Gorrete Joaquim” ba Pás 2025 ne’e papél fundamentál Liberdade espresaun no liberdade imprensa nian, direitu konstitusionál no garante ai-riin esensiál sira ba demokrasia no imprensa ne’ebé livre, pluralista no independente nu’udar elementu vitál ba demokrasia ne’ebé vibrante.

“Mídia la’ós de’it informa sidadaun no komunidade maibé mós hala’o kna’ar krítiku hodi akompaña atividade sira Estadu nian, promove transparénsia, responsabilizasaun no hametin instituisaun públika sira,” nia esplika.

Nia dehan, jornalista no profisionál sira mídia nian tantu jornál sira, rádiu, televizaun ka plataforma dijitál sira hala’o papél ida-ne’ebé labele troka iha divulgasaun informasaun ne’ebé verifikadu, hala’o investigasaun sira no kontribui ba formasaun sidadaun sira-ne’ebé konxiente no partisipativu.

“Kompromisu ida-ne’e ba lia-loos no direitu umanu mak ohin loron ita selebra. Prémiu Jornalizmu ba Pás “Maria Gorrete Joaquim” simboliza valór hirak ne’e. Maria Gorrete Joaquim, eroína mídia timoroan nian, moris iha tinan 1958 no dedika ninia vida badak ba luta ba liberdade no direitu ninia povu nian durante períodu ida-ne’ebé susar liu iha ita-nia istória,” nia haktuir.

Bainhira sei joven tebes, Maria Gorrete envolve an ho UNETIM no tanba apoia rezisténsia timoroan enraun nia sofre prizaun no tortura. Nia lakon iha tinan 1979 marka lakon moris ida ne’ebé promisór maibé mós konsolidasaun legadu ida-ne’ebé inspira jerasaun sira to’o ohin loron.

Iha memória ba korajen no dedikasaun ida-ne’e mak Centro Nacional Chega estabelese prémiu ida-ne’e, hodi rekoñese jornalista sira no mídia sira-ne’ebé kontribui maka’as ba promosaun lia-loos, dame no direitu umanu.

Tinan ida ne’e, iha ninia edisaun dalima, prémiu ne’e distinge profisionál sira iha kategoria Mídia Online di’ak-Liu, Mídia Imprime Di’ak-Liu, no Mídia Eletróniku (Televizaun) Di’ak-Liu.

“Ha’u-nia apelu espesiál ida ba foinsa’e sira hotu ne’ebé hakarak hala’o kareira iha Jornalizmu no Komunikasaun Sosiál banati tuir Maria Gorrete Joaquim nia ezemplu atu nune’e sira bele sai profisionál, independente ho étika komprometidu ba lia-loos faktu sira-nian, ba populasaun ida-ne’ebé esklaresidu no ba defeza direitu umanu nian, hodi kontribui ba sosiedade ida-ne’ebé informadu, krítiku no bele harii nasaun ida-ne’ebé modernu, demokrátiku no dezenvolvidu,” nia dehan.

Premiu Jornlismu Ba Dame “Maria Gorrete Joaquim” iha tinan 2025 ne’e, manan-na’in sira mak hanesan jornalista husi Jornál INDEPENDENTE, Lafaek News no GMBTV.

Bazeia ba akta, loron 03 fulan-Outubru tinan 2025, liuhusi rezultadu avaliasaun ekipa Juri nian, iha ne’eba Prezidente painél Alberico da Costa Junior, ho nia membru sira deside ba manan-na’in di’ak-liu sira hosi Prémiu Maria Gorrete Joaquim “Jornalizmu ba Dame” tinan 2025 nian.

Dahuluk, Prémiu Maria Gorrrete Joaquim “Jornalizmu ba Dame” iha kategoria mídia imprensa nian fó ba Jornál Independente, ba kualidade relatóriu ho títulu “Iha istória nia lalatak okos realidade moris sobrevivente”.

Daruak, Prémiu Maria Gorrrete Joaquim “Jornalizmu ba Dame” iha kategoria mídia online fó ba LafaekNews Mídia Online, ba kualidade relatóriu ho títulu “Ha’u hamonu mata-wen tan sente la hakmatek iha barraka fohuk-laran”.

Datoluk, Prémiu Maria Gorrrete Joaquim “Jornalizmu ba Dame” iha kategoria jornalizmu televizaun ne’e fó ba GMN Television Media, ba kualidade relatóriu ne’ebé ho títulu “Maske otas sei kiik nia deside hodi para hosi eskola, tanba hakarak sustenta nesesidade família, be moris kondisun vuneravel hosi leba modo hodi tama sai bairo”.

Koordenador Kobertura no Manán-Na’in Premiu Jornalismu ba Dame “Maria Gorrete” husi Jornal Indepedente, Aquino Gomes, hateten nia parte sente kontente tanba bele hetan rekoñesementu husi Centro nacional Chega liuhusi avalaisaun produtu jornalistiku ne’ebé ppublika ona iha meiu komunikasaun sosiál.

“Ha’u kontente no agradese ba parte hotu, tanba ita-nia obra ne’ebé mak publika bele iha rekoñesimentu ruma husi parte Centro Nacional Chega (CNC) ne’ebé mak kada tinan halo avaliasaun produtu jornalistiku sira-ne’ebé mak publika ona iha meiu komunikasaun sosial sira,” Koordenador kobertura iha Jornal Indepedente, Aquino Gomes, dehan ba jornalista sira iha CNC Antigu Komarka balide, ohin.

Nia relata, topiku ne’ebé mak foti ne’e bazeia ba ema-nia moris iha sidade Dili maibé dalaruma sira-nia moris difisil tebes, entaun hanesan jornalista ida iha hanoin katak oinsá atu eleva ema ne’e nia moris loro-loron nia enfrenta, atu nune’e ukun-na’in sira liuliu parte relevante sira atu bele tau atensaun ba komunidade ne’ebé mak dalaruma nia moris vulneravel tebes iha sidade Dili nian.

“Entaun, ha’u iha inisiativa rasik, ha’u koko intervista ho ema vuneravel kona-ba nia moris no kada loron nia enfrenta liuliu ba neseisdade báziku sira hanesan hahan sira liuliu foos laiha, nia labele han hanesan ema sira-ne’ebé mak iha kbiit uitotuan, entaun ida-ne’e halo ha’u koko hakerek ninia istória hodi publika,” nia esplika.

Notísia Relevante: CNC atribui prémiu ba instituisaun implementadór Rekomendasaun Chega!

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!