Top

Prezidente Ramos-Horta kondekora Embaixadór Japaun ho Kolár Orden Timor-Leste

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, kondekora Grau Kolár Orden Timor-Leste nian ba Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Japaun nian mai Timor-Leste, Kimura Tetsuya, ne'ebé termina ona misaun diplomasia iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, tersa (16 Dezembru 2025). Imajen.Mídia PR.

DILI, 16 Dezembru 2025 (TATOLI)—Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, tersa ne’e,  kondekora Grau Kolár Orden Timor-Leste nian ba Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Japaun nian mai Timor-Leste, Kimura Tetsuya, ne’ebé termina ona misaun diplomasia.

Orden Timor-Leste mak nasaun nia onra aas liu, ne’ebé fó ba indivíduu sira-ne’ebé hala’o ona servisu esepsionál no méritu ba nasaun ne’e.

“Embaixadór Kimura la’ós de’it servisu nu’udar diplomata ida, nia la’o hamutuk ho ita-nia povu. Liuhusi vizita ba suku liu 90, nia liga parseria Japaun nian diretamente ba baze Timor-Leste nian, transforma diplomasia ba progresu tanjível iha saúde, infraestrutura no oportunidade,” Ramos-Horta hateten iha nia diskursu iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, ohin

Xefe Estadu ne’e dehan, Kimura nia dedikasaun kesi ona parseria di’ak entre nasaun rua ne’e no konsege apoiu Timor-Leste nia dezenvolvimentu lubuk ida.

“Ninia dedikasaun kesi ona ita-nia parseria komprensivu ida-ne’ebé forte no vibrante liu, ne’ebé sei benefísiu ba jerasaun sira tuir mai. Kondekorasaun ida-ne’e nu’udar testemuña ba ida ba diplomata ida-ne’ebé komprende no serbí duni ho laran ba ita-nia nasaun,” Horta tenik.

Iha okaziaun ne’e, Embaxadór Kimura agradese ba Estadu Timor-Leste ne’ebé koopera di’ak tebes ho nia durante hala’o misaun iha nasaun ne’e.

“Onra boot ida mai ha’u atu simu kondekorasaun ida-ne’e ohin loron. Ha’u agradese tebes ba konsiderasaun di’ak husi Prezidente Ramos-Horta. Ida-ne’e momentu ida ne’ebé emosionante tebes ba ha’u hafoin tinan tolu servisu iha Timor-Leste,” Kimura dehan.

Nia hateten, haree fali ba tinan tolu ikus ne’e, hanesan priviléjiu ida atu sai sasin ba momentu istóriku Timor-Leste nia adezaun ofisiál ba ASEAN.

“Ha’u vizita uluk Timor-Leste iha tinan 2000 nu’udar diplomata foinsa’e ida-ne’ebé destakadu iha ami-nia Embaixada iha Jakarta. Ha’u vizita fali Timor-Leste iha tinan 2008 bainhira Japaun lidera diskusaun kona-ba Timor-Leste iha Konsellu Seguransa ONU nian. Liuhusi ha’u-nia kna’ar nu’udar Embaixadór, ne’ebé hahú iha 2022, ha’u iha oportunidade atu observa rasik Timor-Leste nia prosesu harii nasaun to’o adezaun ba ASEAN,” nia hateten.

Japaun tulun Timor-Leste nia esforsu harii nasaun dezde tinan 1999 no sei kontinua la’o hamutuk hodi rezolve Timor-Leste nia esforsu sira iha futuru.

“Relasaun bilaterál entre ita-nia nasaun rua ne’e dezenvolve liután liuhusi vizita nível-altu sira, hahú ho vizita ba Japaun husi Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão iha Dezembru 2023. Primeiru-Ministru sira husi ita-nia nasaun rua konkorda atu eleva relasaun ba Parseria Abranjente ne’ebé hametin liután hosi Prezidente nia vizita ba Japaun iha fulan-Agostu tinan ne’e,” nia dehan.

Embaixadór Kimura simu kondekorasaun ida-ne’e tuir Dekretu Prezidente Repúblika Númeru 131/2025, nu’udar rekoñesementu ba ninia servisu esepsionál hodi aprofunda relasaun bilaterál entre Timor-Leste no Japaun.

Diplomata karreira ida-ne’ebé distintu dezde tinan 1986, Embaixadór KIMURA serbisu nu’udar Embaixadór ba Asuntu Ekonómiku no Sosiál sira iha Nasoins Unidas iha Nova Iorke, Konsul Jerál iha Munich, no Diretór Jerál Ajénsia Desportu Japaun nian.

Embaixadór Kimura hala’o kna’ar nu’udar Embaixadór Japaun nian mai Timor-Leste hahú iha fulan-Dezembru tinan 2022.

Durante ninia mandatu, relasaun bilaterál entre nasaun rua eleva ba Parseria Komprensivu liuhusi vizita altu nivel husi Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão iha fulan-Dezembru tinan 2023 no rezidente José  Ramos-Horta iha fulan-Agostu tinan 2025.

Kooperasaun dezenvolvimentu nian avansa signifikativamente iha Embaixadór Kimura nia lideransa, ne’ebé marka ho konstrusaun sala ospitál foun sira, sentru partus 20 no konstrusaun terminál aeroportu ne’ebé atu hahú, hamutuk ho projetu infrastrutura rurál 155 ne’ebé ramata tiha ona.

Inisiativa xave sira habelar, inklui programa kultivasaun ai-funan fresku no inísiu investimentu boot Japaun nian iha konstrusaun ró no enerjia solar.

Ligasaun entre povu ho povu fortalese liuhusi Programa Treinu Internu Tekníku ne’ebé hahú iha 2023 ho formandu Timoroan liu na’in-60 mak agora serbisu iha Japaun iha setór oioin.

Kursu sira lian Japaun nian loke ona inklui iha UNTL, ho timoroan liu 40 hahú sira-nia estudu iha Japaun no juventude timoroan hamutuk 100-resin vizita Japaun liuhusi programa JENESYS iha tinan tolu ikus ne’e.

Kondekorasaun ne’e subliña servisu Embaixadór KIMURA nian, ne’ebé fó benefísiu ba timoroan barak iha tinan hirak nia laran no fundamentál ba pás, estabilidade nasionál no dezenvolvimentu Timor-Leste nian.

Dezde estabelese relasaun diplomátika iha tinan 2002, Timor-Leste no Japaun harii ona parseria forte bazeia ba respeitu ba malu no valór komun sira nu’udar nasaun marítima ho istória reziliénsia nian.

Japaun sai nu’udar apoiante xave ida ba Timor-Leste nia dezenvolvimentu, fornese asisténsia iha infraestrutura, kuidadu saúde, edukasaun no redusaun risku dezastre (no protesaun ambientál sira seluk) liuhusi Ajénsia Kooperasaun Internasionál Japaun nian (JICA).

Atribuisaun Grau Kolár Orden Timor-Leste nian ba Embaixadór KIMURA Tetsuya reflete respeitu no gratidaun ne’ebé kle’an husi povu Timor-Leste nian ba ninia servisu ne’ebé dedikadu no iha impaktu.

Jornalista : Hortencio Sanchez

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!