DILI, 14 Janeiru 2026 (TATOLI)—Diretór Jerál Servisu Nasionál Ambulánsia Emerjénsia no Médikamentu, Institutu Públiku (SNAEM, I.P), Simplicio Amaral, hateten hahú husi Janeiru to’o Dezembru 2025 ne’e, SNAEM halo evakuasaun ba pasiente hamutuk 16.410 iha territóriu ba fasilidade saúde.
”Husi númeru ne’e kompostu husi aero 150, marítima 26 no restu ne’e terrestre hotu de’it,” Diretór Jerál Servisu Nasionál Ambulánsia Emerjénsia no Médikamentu, I.P, Simplicio Amaral hateten ba jornalista iha nia kna’ar fatin Kaikoli, ohin.
Totál pasiente ne’ebé mak evakua husi Janeiru to’o Dezembru tinan 2025 ne’e SNAEM evakua husi komunidade ba lori ba sentru saúde no fasilidade saúde sira no ba HNGV, ospitál referál nomós ospitál rejionál inklui RAEOA no Ataúru.
Nia relata, durante SNAEM, I.P halo evakuasaun pasiente na’in-lima (5) mak lakon vida tanba kauza husi asidente trafiku ne’ebé mak akontese iha loron boot sira.
“Pasiente mate iha tinan 2025 ita hetan na’in-lima, ita tula tiha depois mate iha karreta laran no depois ita-nia ekipa SNAEM evakua iha munisípiu. Ezemplu, ho aviaun iha aero ho maritima pasiente sira-ne’ebé mak ho kondisaun ne’ebé mak grave ona,” nia dehan.
Nia esplika, karik liuhusi via aero otomatikamente ho aero ne’e nivél oksijeniu ne’e tun, entaun fó risku afeta ba pasiente sira-ne’ebé mak evakua husi munisípiu mai iha ospitál nasionál.
“Kauza husi sira ida mate ne’e maiória iha asidente trafiku barak, tanba iha festa natál no tinan foun ita nia ekipa sira foin to’o balun mate ona, balun ba ita hamutuk ho polísia transzitu no polísia transzitu mós iha dadus hotu ba ida-ne’e. Hanesan iha Munisípiu Baukau mós mate ida, iha ne’ebá sira evakua ho kondisaun grave no mate. Balun hanesan ha’u ko’alia ona katak ho distánsia ne’ebé mak dook fó impaktu ba evakua pasiente antes to’o iha Hospitál Nasionál Guido Valadares sira bele hakotu iis iha dalan. Ita iha mekanizmu oioin atu salva sira maibé dalaruma la to’o iha ne’ebá,” nia esplika.
Nia relata, tuir dadus ne’ebé mak durante ne’e sira halo evakuasaun iha tinan 2025 ne’e, Servisu Nasionál Ambulánsia Emerjénsia no Médikamentu sira evakua barak-liu mak Maternidade no asidente trafegu.
“Iha ne’e bazeia ba dadus ita evakua pasiente ne’ebé mak barak dahuluk mak maternidade ba iha daruak mak trauma no asidente trafegu no datoluk, pasiente sira-ne’e hanesan moras baibain balun atu mai halo ezaminasaun regulár no balun diagnóstiku iha Ospitál Nasionál no ospitál rejionál,” nia dehan.
Tuir nia, iha tinan 2026 ne’e, Servisu Nasionál Ambulánsia Emerjénsia no Médikamentu kontinua nafatin servisu sira-ne’e.
“SNAEM nafatin kordena no halo enkontru ho autoridade saúde iha Ministériu Saúde nia laran liuliu ho diretór sira no diretór jerál sira atu bele kontinua presta servisu mak SNAEM sei esforsu halo evakuasaun pasiente husi aero, maritima no terrestre atu nune’e bele lori ita-nia komunidade besik liu ba fasilidade saúde sira iha Timor laran tomak,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
