Top

SEKoop-FAFU aborda kona-ba implementasaun Teknolojia Juncao iha Timor-Leste 

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira, hala’o enkontru ho Delegasaun husi Universidade Agrikultura no Floresta Fujian husi Xina, iha Salaun Gabinete SEKoop, Akait, Dili, 20 Janeiru 2026. Foto TATOLI/António Daciparu

DILI, 20 Janeiru 2026 (TATOLI)-Sekretaria Estadu Kooperativa (SEKoop) simu vizita delegasaun husi Universidade Agrikultura no Floresta Fujian (FAFU, sigla inglés), Repúblika Populár Xina, hodi introdús kona-ba implementasaun teknolojia foun ida ho naran Juncao Technology iha Timor-Leste.

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira, esplika katak Juncao Technology mak uza du’ut ida ne’ebé multifunsaun, ho benefísiu oioin ba setór agríkola. Du’ut ida-ne’e bele ajuda konserva rai, tanba ninia abut ne’e bele hametin rai, bele uza hanesan hahán ba karau no bibi, no mós bele hanesan média halo produsaun kulat edivel ne’ebé bele konsumu.

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira, hala’o enkontru ho Delegasaun husi Universidade Agrikultura no Floresta Fujian husi Xina, iha Salaun Gabinete SEKoop, Akait, Dili, 20 Janeiru 2026. Foto TATOLI/António Daciparu

Nia dehan teknolojia ida-ne’e implementa ona iha nasaun 100-resin, hahú husi Xina, Áfrika, Amérika no rejiaun seluk tan.

“Juncao technology ne’e di’ak tebes implementa iha ita-nia rai, tanba kuda iha fatin ne’ebé de’it, tantu foho lolon, rai tetuk, rai-henek tasi ibun. Iha funsaun barak bele haki’ak animál no prodús ai-kulat”, Arsénio Pereira hateten, ohin.

Tuir nia, inisiativa ida-ne’e bele aliña ho programa SEKoop nian kona-ba produsaun karau susubeen no seluk tan.

“Ha’u mós ohin husu se bele hahú halo pilotu ida, tanba ami iha sentru rua iha Betanu no Lospalos, ita bele uza ektare ida ka rua ba ida-ne’e. Maibé, peritu tenke mai husi sira para hanorin no serbisu hamutuk ho timoroan sira hodi implementa”, dehan.

Sekretáriu Estadu Kooperativas (SEKoop), Arsénio Pereira, ko’alia ba jornalista sira hafoin simu Xefe Delegasaun husi Universidade Agrikultura no Floresta Fujian, Lin Zhanxi,ho nia ekipa hodi halo enkontru iha Salaun Gabinete SEKoop , Akait, Dili, 20 Janeiru 2026. Foto TATOLI/António Daciparu

Iha okaziaun ne’e, Xefe Sientista Sentru Peskiza Enjeñaria Nasionál Teknolojia Juncao Xina, Prof. Lin Zhanxi, dehan Teknolojia Juncao iha pontesiál boot, tanba bainhira implementa, sei fó benefísiu oioin iha setór agrikultura nian. “Tanba Teknolojia Juncao ka du’ut ne’e ita kuda dala-ida, maibé bele kontinua kolleita durante tinan 20 nia laran”, salienta.

Tuir nia, haree ba kondisaun jeográfiku no klimátiku Timor-Leste nian, teknolojia ida-ne’e di’ak atu, implementa tanba du’ut Juncao bele kuda iha espasu baibain, tuir medida metru 1 ho balun. Objetivu prinsipál husi tekonolojia ida-ne’e mak hametin sistema ai-han produsaun ai-han sustentavel no reziliente iha rai-laran.

Juncao signifika “fungus-grass”, mak teknolojia agríkola inovadór ida-neʼebé uza du’ut-maran ne’ebe kuda lalais, ne’ebé disponivel iha rai-laran. Tekonolojia ne’e hamenus presaun ba ai-laran no oferese opsaun ida-ne’ebé esfisiente iha kustu no amigavel ba ambiente, liuliu ba agrikultór ki’ik sira.

Aprosimasaun isda-ne’e mós apoia hadi’ak nutrisaun no seguransa ai-han liuhusi produsaun proteína no mikronutriente riku husi kulat edivel, ajuda estabiliza fornesimentu ai-han no diversifika dieta komunidade sira.

Sekretáriu Estadu Kooperativas (SEKoop), Arsénio Pereira, ko’alia ba jornalista sira hafoin simu Xefe Delegasaun husi Universidade Agrikultura no Floresta Fujian, Lin Zhanxi,ho nia ekipa hodi halo enkontru iha Salaun Gabinete SEKoop , Akait, Dili, 20 Janeiru 2026. Foto TATOLI/António Daciparu

Aleinde ne’e, projetu Juncao sei hametin kapasidade lokál liuhusi fornesimentu formasaun prátika, hodi fasilita aprendizajen lalais, harii konfiansa agrikultór sira, no tulun adosaun sustentavel ba teknolojia ida-ne’e.

Atu avansa inisiativa ida-ne’e, misaun tékniku espesialista ida husi Universidade Agrikultura no Floresta Fujian (FAFU) to’o ona iha Timor-Leste husi loron 14 to’o 20 Janeiru 2026, hodi apoia dezenvolvimentu planu asaun ba faze pilotu projetu Juncao nian.

Misaun ne’e sei foka avaliasaun viabilidade téknika, identifikasaun fatin pilotu ne’ebé apropriadu, no konkorda kona-ba modalidade implementasaun iha koordenasaun besik ho kontraparte nasionál sira.

Sekretáriu Estadu Kooperativa, Arsénio Pereira, hala’o enkontru ho Delegasaun husi Universidade Agrikultura no Floresta Fujian husi Xina, iha Salaun Gabinete SEKoop, Akait, Dili, 20 Janeiru 2026. Foto TATOLI/António Daciparu

Ekipa misaun ne’ebé hasoru malu ho Sekretáriu Estadu Kooperativa kompostu Xefe Sientista Prof. Lin Zhanxi, Xefe Sentru Peskiza Enjeñaria Nasionál Teknolojia Juncao Xina, FAFU, Dr. Lin Dongmei, Vise-Diretór Sentru Peskiza Enjeñaria Nasionál Teknolojia Juncao Xina, FAFU, Dr. Cai Yangxing, Péritu Tékniku Sentru Peskiza Enjeñaria Nasionál Teknolojia Juncao Xina, FAFU no Yan fan, Jestór Projetu Sentru Peskiza Enjeñaria Nasionál Teknolojia Juncao Xina, FAFU,

Delegasaun ida-ne’e mai Timor-Leste ho apoiu husi Programa Mundiál Alimentrasaun (WFP) iha parseria ho Governu Repúblika Populár Xina, atu tulun implementasaun projetu pilotu cadeia de valor ba ai-han, hodi kontribui ba hadi’ak rezultadu nutrisaun no seguransa ai-han iha Timor-Leste.

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!