iklan

POLÍTIKA, SEGURANSA

DNMG alerta posibilidade akontese udan boot iha Fevereiru

DNMG alerta posibilidade akontese udan boot iha Fevereiru

Mapa Timor-Leste. Imajen/Espesiál

DILI, 22 Janeiru 2026 (TATOLI)—Dirasaun Nasionál Metereolojia Jeofízika (DNMG) alerta iha posibilidade sei akontese udan boot ho intensidade hahú husi 50-70 iha munisípiu Dili, Aileu, Ermera, Manatutu, Baukau, Oekusi no Ataúru iha fulan-Fevereiru tinan 2026.

Meteorolojista Seksaun Klima Sajonál, Orchia Magno Tilman, hateten husi Diresaun Nasionál Meteorolojia Jeofízika hakarak hato’o informasaun kona-ba kondisaun atuál klima iha Timor-Leste hahú husi fula -Janeiru to’o Marsu, entaun tuir estatístika metereolojia nian hatudu katak iha fulan-Janeiru TL iha kondisaun udan ne’ebé ho probabilidade ki’ik liu normál ho 40%, maske iha hela tempu udan.

Signifika udan iha territóriu laran tomak maibé munisípiu sira-ne’ebé hetan duni bee menus no probabilidade ki’ik mak hanesan iha Dili no Manatutu, enkuantu haree fali senáriu ba fulan-Fevereiru nian probabilidade udan sei kontinua maka’as fali hahú husi 50%-70%.

“Bainhira probabilidade udan-been barak ne’ebé sei akontese ba munisípiu sira-ne’ebé ha’u temi normalmente sei fó influénsia risku maka’as liuliu rai halai, inundasaun sobu uma no komunidade nia kintál sira,” Meteorolojista Seksaun Klima Sajonál, Orchia Magno Tilman, hateten ba Agência Tatoli iha nia kna’ar fatin, Kaikoli, ohin.

Iha fulan-Marsi, nia hatutan, klima udan ne’e menus fila-fali ho nia probabilidade husi 40%-50%, maibé udan boot sei akontese de’it iha parte leste hanesan Baukau, Lospalos no Vikeke, entaun mudansa klimátika no previzaun tempu ne’e akontese bazeia ba sistema meteorolójiku nian ne’ebé hatudu ho eskala kategória fraku, moderadu no forte no sei la fó impaktu negativu ba risku ruma.

“Tamba ne’e, ami nafatin fó nota informativu ba komunidade atu iha medida prevensaun antes hasoru kondisaun klimátika iha Timor,” nia apela.

Iha biban ne’e, Meterelojista, Jacinto Auni, hateten agora iha hela situasaun udan nune’e previzaun tempu ba seman ida-ne’e akompaña ho sistema sira husi tasi hatudu katak sei kontribui ba udan-been ho moderadu ba forte iha rejiaun sentrál no oeste liuliu ba munisípiu sira hanesan Ermera, Bobonaru, Likisa, Oekusi inklui Dili.

“Enkuantu iha munisípiu sira seluk intensidade udan sei hahú husi fraku ba moderadu ho eskala milimetru 10 mai kraik tanba iha forte nian hahú husi milimetru 10 ba leten. Kona-ba temperatura hahú husi 20.5° to’o 28.5° ne’e iha rejiaun ne’ebé besik tasi (kosteira), maibé iha fali rejiaun foho temperatura mínimu 10° to’o 20°,” nia esplika.

Enkuantu kona-ba anin ba semana ida-ne’e nia laran sei kontinua persiste ka huu ho velosidade moderadu ba forte ne’ebé sei akontese iha kosta-leste no kosta-norte liuliu iha munisípiu sira hanesan Ataúro, Manatutu, Baukau, Lautein inklui Oekusi, ne’ebé sei fó impaktu sobu uma, halo ai tohar.

“Tamba ne’e ami nafatin husu ba komunidade atu akompaña nota informativu ne’ebé baibain ami públika iha mídia sosiál hodi asegura antes iha temou udan no anin boot,” nia hateten.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!