Top

MOP vizita Japaun hodi haree infraestrutura kontrolu inundasaun-prevensaun dezastre naturál

Ministru Obra Públika, Samuel Marçal. Foto/TATOLI.

DILI, 23 Janeiru 2026 (TATOLI)—Ministru Obra Públika (MOP), Samuel Marçal, atualiza durante delegasaun MOP hala’o vizita traballu ba Japaun hodi ba haree prosesu dezenvolvimentu infraestrutura ba kontrolu inundasaun no prevensaun dezastre naturál, hahú husi 13 to’o 19 Janeiru 2026.

“Ha’u-nia vizita traballa iha Japaun kuazé semana ida liu ho objetivu atu haree esperiénsia Japaun nian ba prosesu dezenvolvimentu infraestrutura ba kontrolu inundasaun no prevensaun dezastre naturál inklui hodi troka ideia ba malu,” Ministru Obra Públika ne’e informa ba jornalista sira iha Bekora, Ohin.

Governante ne’e esplika, vizita ne’e ba haree maneira oinsá halo moru protesaun ba mota no rai monu sira-ne’ebé bainhira ladun tau atensaun, sei fó impaktu kustu estimasaun ne’ebé boot tebes.

Tanba ne’e, iha 13 Janeiru, delegasaun halo viajen ba sede Ajénsia Japoneza Kooperasaun Internasionál (JICA, sigla inglés) no hasoru malu ho Yoshifumi Yoshikawa, Vise Prezidente seniór organizasaun nian.

Sorumutu ne’e inklui aprezentasaun téknika ida kona-ba esperiénsia Japaun nian iha kontrolu inundasaun no jestaun integradu baxias idrográfikas, nune’e mós troka hanoin ida kona-ba área kooperasaun téknika nian ne’ebé iha posibilidade atu fó apoiu ba hametin kapasidade institusionál Timor-Leste nian iha área ida-ne’e.

Iha ámbitu redusaun risku dezastre nian, Ministru Samuel hasoru malu mós ho reprezentante Japan BOSAI Platform nian, ne’ebé aprezenta teknolojia, estratéjia no boa prátika ne’ebé dezenvolve husi entidade japoneza iha prevensaun no redusaun dezastre natura, no fahe mós dezafiu prinsipai ne’ebé Timor-Leste hasoru.

Iha 14 Janeiru, delegasaun hala’o vizita hasoeu Ministériu Terra, Infraestrutura, Transporte no Turizmu Japaun (MLIT, sigla inglés) nian, iha ne’ebé delegasaun partisipa iha sesaun téknika ida sobre evolusaun istórika no polítika atuál Japaun nian kona-ba kontrolu inundasaun, jestaun sedimentu no resposta ba dezastre ne’ebé relasiona ho inundasaun.

Iha loron hanesan, hala’o sorumutu ida entre Ministru Obra Públikas Timor-Leste nian no Ministru japonés ne’ebé responsável ba tutela MLIT, Sasaki Hajime, ne’ebé foka liu ba kooperasaun téknika iha projetu kontrolu inundasaun no sedimentu.

Iha 15 Janeiru, Ministru Samuel hala’o vizita kortezia ida ba sede Governu Provínsia Hyōgo nian, iha ne’ebé nia partisipa iha sesaun téknika ida iha Sentru Jestaun Dezastre provínsia nian no simu informasaun detallada kona-ba medida kontrolu inundasaun nian ne’ebé aplika ba mota sira ho karakterístika ne’ebé hanesan iha Dili, no mós inisiativa hamenus risku ne’ebé relasiona ho rai-halai.

Iha 16 Janeiru, delegasaun vizita Rokko Sabo Office, servisu governamentál Japaun nian ne’ebé dedika ba kontrolu sedimentu no prevensaun dezastre naturál liuliu rai-halai, fluksu detritu (bee halo rai, fatuk, ai no materiál sira seluk monu husi foho lolon) no inundasaun derrepente.

Vizita ne’e inklui aprezentasaun kona-ba sistema mitigasaun no vizita téknika ba infraestrutura, inklui barrajen ne’ebé satan hodi hamenus impaktu husi dezastre naturai.

Iha 19 Janeiru, hala’o sorumutu téknika iha ámbitu MLIT nian, inklui vizita ba sistema Arakawa Floodway, kanál artifisiál ida-ne’ebé harii iha inísiu sékulu XX hodi dezvia mota Arakawa husi sentru Tókiu ba Baía Tókiu, hodi proteje sidade husi inundasaun no mós infraestrutura kontrolu bee suli sira seluk.

Aleinde hala’o mós sesaun traballu ida ho peritu JICA nian kona-ba definisaun prioridade ba intervensaun iha mota sira ho istória inundasaun ne’ebé mosu beibeik iha Timor-Leste.

Entretantu vizita traballu ida-ne’e fó dalan ba Ministériu Obra Públika atu hasa’e koñesimentu tékniku no institusionál kona-ba modelu no solusaun ne’ebé aplika iha Japaun nomós ko’alia kona-ba posibilidade kooperasaun téknika no institusionál ho entidade ne’ebé vizita, ho objetivu atu hametin kapasidade nasionál iha kontrolu inundasaun no prevensaun ba dezastre naturál.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!