iklan

INTERNASIONÁL, HEADLINE, POLÍTIKA

Joaquim Fonseca simu pose nu’udar Prezidente Komisaun Lia-loos no Rekonsiliasaun iha Fiji

Joaquim Fonseca simu pose nu’udar Prezidente Komisaun Lia-loos no Rekonsiliasaun iha Fiji

Joaquim Fonseca

DILI, 29 Janeiru 2026 (TATOLI)— Joaquim Da Fonseca simu ona pose nu’udar Prezidente Komisaun Lia-loos no Rekonsiliasaun Fiji nian hosi Prezidente Fiji nian, Ratu Naiqama Lalabalavu, iha Uma Estadu, kinta ne’e.

Komisaun hatete katak bainhira sira avansa ba faze pivotal ida hosi nia mandatu, Fonseca asume papél hamutuk ho Komisáriu lokál na’in-haat inklui eis-Juiz Tribunál Supremu Sekove Naqiolevu, espesialista jéneru no treinadór lideransa Ana Laqeretabua, asesora direitu umanu no espesialista komunikasaun Rachna Nath no pilotu reformadu sira Kapitaun Aviaun Fiji nian Dajendra Dajendra.

Sira dehan sidadaun Timor-Leste nian, Fonseca hanesan diplomata distintu no asesór seniór ho esperiénsia liu dékada rua iha rekonsiliasaun, harii dame, justisa tranzitóriu, no direitu umanu iha ambiente pós-konflitu no tranzitóriu.

Hodi simu nomeasaun, Fonseca hatete katak nia sei hala’o knaar ne’e ho haraik-an.

Nia hatete katak rekonsiliasaun la’ós destinu ida maibé viajen ida ne’ebé maka presiza korajen hosi ema tomak.

Fonseca hatete katak nia sente onradu atu simu responsabilidade ida-ne’e no atu la’o iha dalan ida-ne’e ho povu husi Fiji.

Fonseca iha liña oin ba prosesu rekonsiliasaun no justisa Timor-Leste nian dezde tinan 1999, hodi kontribui hosi inisiativa lia-loos no rekonsiliasaun dahuluk iha Administrasaun Tranzitóriu Nasaun Unida nian iha Timor-Leste (UNTAET, sigla inglés) nia okos to’o dezenvolvimentu mekanizmu nasionál sira ne’ebé kontinua orienta nasaun ne’e nia kura no unidade.

Nia hatete katak lisaun prinsipál hosi Timor-Leste maka enkuantu komisaun ida labele sempre rezolve keixa hotu-hotu ka rezolve sala hotu-hotu tanba limitasaun legál ka polítika, integridade prosesu nian maka importante liu.

Fonseca dehan, rekoñesimentu no validasaun ba sobrevivente sira no sasin sira-nia esperiénsia sira maka, iha nia an rasik, forma ida justisa nian.

“Ha’u hein katak lisaun sira-ne’e sei apoia Fiji bainhira nia la’o iha nia dalan rasik ba lia-loos, kura, no unidade nasionál,” Joaquim Fonseca hateten iha serimónia pose ne’e.

Komisaun dehan ninia esperiénsia profisionál ne’e fundamenta iha luta ba independénsia Timor nian, prosesu nasionál sira buka lia-loos nian, no harii dame hafoin konflitu, no komplementa hosi lideransa diplomátiku superiór nu’udar Embaixadór ba Reinu Unidu, Olanda, no Nasaun Unida iha Jenebra.

Iha nia kareira tomak, nia halo ligasaun beibeik entre governu, sosiedade sivíl no instituisaun multilaterál sira hodi avansa justisa, rekonsiliasaun, no koezaun sosiál.

Sira hatete katak fluente iha Inglés, Portugés, Tetum, no Bahasa Indonézia, Fonseca lori vizaun estratéjiku, lideransa diplomátiku, no rejistu provadu iha justisa tranzitóriu ne’ebé aliña ho mandatu Komisaun nian.

Fonte: Fijivillage

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!