DILI, 04 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Koordenadór Ensinu Báziku Filiál (EBF) Bebonuk, Abílio de Jesus Garcia, hateten estudante Ensinu Báziku Filiál 639 lakon direitu fulan ida ba merenda eskolár.
“Tinan ida-ne’e merenda eskolár eskola mak kaer, tanba ne’e loloos osan ba fulan tolu nian, karik Janeiru mak laiha ne’e estudante nia direitu ba fulan ida laiha. Karik osan ne’e atu fila bá kofre Estadu ka oinsá,” Abílio de Jesus Garcia dehan ba TATOLI iha nia kna’ar fatin, Bebonuk, Kuarta ne’e.
“Ba iha Governu karik falla ona iha inísiu, minimál tenke hatene ona inísiu anu letivu tenke hadi’a ona sistema ne’e nune’e labele falla hela de’it hodi fó impaktu ba estudante sira,” nia dehan.
Nia relata eskola implementa merenda eskolár bazeia ba loron efetivu no númeru estudante.
“Ami atu realiza merenda eskolár tuir loron efetivu ne’ebé husi Ministériu Edukasaun. Orsamentu mós tuir loron efetivu no númeru estudant. Karik Janeiru la hetan, ami labele foti fali Fevereiru mak tau ba,” koordenadór esplika.
Abílio solisita Ministériu Administrasaun Estatál (MAE), atubele prosesa orsamentu ba programa merenda eskolár, nune’e bele implementa fali merenda eskolár ne’e ba estudante sira.
Nia subliña programa merenda eskolár nia objetivu prinsipál mak atu hasa’e kondisaun nutrisaun saudavel ba estudante sira no hamenus númeru má-nutrisaun, motiva labarik sira hodi tuir aprendizajen ho di’ak.
Ensinu Báziku Filiál 639 Bebonuk iha estudante hamutuk rihun ida-resin.
Iha fatin seluk, Koordenadór EBF 05 Komoro, Marcelino Magno informa eskola seidauk realiza merenda eskolár tanba seidauk simu orsamentu merenda eskolár nian.
“Ami la’os la implementa, maibé seidauk iha orientasaun atu implementa, sei hein orsamentu, tama mak ami foin implementa, agora seidauk,” nia salienta.
Nune’e mós, Koordenadór Ensinu Báziku Filiál 12 de Outubru, Alcino Barros hateten, eskola seidauk realiza fali tanba hein orsamentu hafoin implementa.
“Ami seidauk iha informasaun atu implementa fali merenda eskolár ba estudante sira, tanba ami sei hein orsamentu. Bainhira sira (MAE) aloka ona orsamentu ami sei realiza,” nia tenik.
Enkuantu, Diretora Ensinu Báziku Sentrál Faról, Brígida Coelho hateten estudante 1.700-resin ohin hahú ona asesu ba merenda eskolár.
“Ami ohin mak hahú implementa merenda eskolár tanba osan ba programa merenda eskolár ne’e horisehik mak foti,” nia dehan.
Ba kestaun ne’e, Xefe Departamentu Asaun Sosiál Eskolár no Merenda eskolar, Belchior Guerra hatán katak Ministériu Edukasaun (ME) prepara de’it loron efetivu ba eskola sira, más kona-ba orsamentu MAE nia kompeténsia.
“Kona-ba Programa Merenda Eskolár nia implementasaun, Ministériu Edukasaun prodús ona kalendáriu tuir loron efetivu. Hein de’it orsamentu hafoin sira implementa. Orsamentu ne’e MAE mak hatene,” nia akresenta.
Nia hatutan, ba eskola sira-ne’ebé implementa ona ne’e, sira hetan uluk ona orsamentu mak implementa, karik sira ne’ebé seidauk sei hein orsamentu.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade
