DILI, 05 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Desizaun Ministériu Edukasaun (ME) implementa reforma obrigatória ba manorin sira iha 01 Janeiru 2026, implika Eskola Bázika Filiál (EBF) Nularan.
Responsavel Provizória EBF Nularan, Maria de Fátima Ferreira, haktuir EBF Nularan manorin na’in-hitu (7) kompostu hosi mane rua (2), feto lima (5) mak reforma inklui mós koordenadór eskola.
“Iha segunda liubá Ministériu Edukasaun deside nia (koordenadora eskola) deskansa ona. Nune’e, koordenadór deside ha’u mak haree hela hodi hein koordenadór foun,” nia informa ba TATOLI iha nia kna’ar fatin, Bairros dos Grilos, Kinta ne’e.
Nu’udar mós feto potensiál iha EBF Nularan sente triste tanba daudaun iha eskola referida manorin na’in-sanulu (10) de’it mak hanorin estudante hamutuk 538.
“Ami sente triste tanba daudaun ne’e ami iha de’it profesór na’in-sanulu (10) mak atende estudante hamutuk 538,” Maria esplika.
Notísia relevante: Fevereiru, ME sei substitui manorin ne’ebé pasa ona bá reforma obrigatória
Nia subliña manorin sira ne’ebé hanorin iha eskola referida la tuir karga oráriu ne’ebé Ministériu Edukasaun atribui. Manorin reformadu sira-ne’e maioria hanorin matéria portugeza.
Maria akresenta katak nia hanesan koordenadora provizória maibé tenke jere tempu tanba hanorin husi 8:00 to’o 10:00, depoiz kontinua atende administrasaun eskola nian.
Kona-ba saladeaula EBF Nularan, nia dehan, saladeaula hamutuk 17 maibé haat la uza tanba manorin menus.
“Ita iha saladeaula haat mak mamuk tanba profesór la to’o. Entaun, ami halo akumulasaun saladeaula tolu halo ba rua de’it, ne’ebé akumula estudante 40-resin. Ezemplu, se profesór ida hanorin saladeaula rua, entaun sala sorin sira fó hela disiplina no tenke haree fali sala ida seluk. Maneira ida-ne’e mak estudante sira labele lakon sira-na direitu atu aprende,” Maria esklarese.
Nia rekomenda ba Ministériu Edukasaun atu substitui lalais manorin sira hodi bele hanorin estudante sira tanba daudaun ne’e manorin balun ne’e tenke hanorin saladeaula rua.
“Ha’u responsavel provizória ba eskola ne’e maibé nafatin hanorin no kaer saladeaula rua. Ida-ne’e oinsá mak ita bele hasa’e kualidade edukasaun. Espera iha kolokasaun tuirmai ne’e bele responde ona ba nesesidade eskola ne’e nian, liuliu estudante sira,” nia subliña.
Totál estudante iha EBF Nularan hamutuk 538, kompostu hosi primeiru anu iha 83, segundu anu 85, terseiru anu 81, kuartu anu 117, kintu anu 83 no sestu anu 89. Enkuantu, manorin hamutuk sanulu (10), feto na’in-hitu (7), mane tolu (3).
Entretantu, kona-ba programa merenda eskolár, eskola referida seidauk simu osan hodi implementa merenda ne’e.
“Ami iha-ne’e seidauk implementa merenda eskolár hosi fulan-Janeiru to’o agora. Ami lahatene tanbasá mak seidauk transfere osan. Ami hein de’it kuandu osan tama ona mai mak ami implementa,” nia tenik.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade
