VIKEKE, 12 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Komunidade preokupa ho kondisaun estrada husi Postu Uatulari liga bá Postu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke, ne’ebé daudaun ne’e difikulta movimentu transporte sira.
Abitante Vikeke Vila, Tiago Viana Ximenes Soares, sente triste tebes haree kondisaun estrada ne’ebé husi Vikeke liga ba postu Uatulari.
“Ami loron-loron liuhusi estrada Naeboru bá Raitahu sente triste haree kondisaun estada ida-ne’e tanba difikulta ami-nia movimentu. Ho kondisaun estrada ne’e hamate vontade komunidade ne’ebé babain halo atividade negósiu bá-mai. Ha’u hanoin estrada sira-ne’e presiza hadi’a atu fasilita komunidade,” nia hato’o.
Iha fatin ketak, Koordenadór Sentru Raitahu, Agustinho C. Soares, haktuir estrada husi Naeboru ba to’o Uatulari ku’ak barak tebes, tempu udan ne’e bee nalihun, rai namdoras, la’o ho motorizada mós difísil tebes.
“Ha’u sente estrada ne’e difikulta ami bainhira hala’o servisu iha Sentru Produsaun Karau Susu-been iha Raitahu. Ita viajen husi Postu Vikeke Vila to’o Raitahu isin sira-ne’e moras hotu. Hanesan agora tempu udan ita liu mós ladi’ak tanba estrada sira ku’ak boot de’it no bee mak nakonu. Presiza normaliza hanesan parte Asalaitula nian atu labele difikulta ami,” nia relata.
Entretantu, Xefe Suku Maluru, Postu Vikeke Vila, Bendito Soares, lamenta tebes ho kondisaun estrada sira-ne’e, ne’ebé dala barak autoridade sira relata beibeik maibé seidauk hadi’a.
“Estrada husi Vikeke Vila liga mai to’o Suku Maluru ne’e distánsia kilométru 17. Ami kuandu halo viajen bá munisípiu partisipa enkontru ruma hasoru situasaun rua, tempu udan enfrenta tahu no tempu bailoro hasoru rai-rahun sira. Kondisaun atuál ne’e grave tebes. Ami husi Suku Maluru ba to’o Vikeke ita-nia isin sai moras no estrada namdoras. Ida-ne’e ami husu ba parte relevante sira presiza hadi’a atu labele difikulta ita-nia povu sira-ne’ebé hakarak buka moris,” nia sujere.
Aleinde ne’e, negosiante husi Postu Uatulari, Maria da Silva, hateten dalabarak lori foos ba fa’an iha Dili enfrenta kondisaun estrada aat husi Uatulari to’o Vikeke.
“Sente triste bainhira tun husi Uatulari mai to’o Vikeke isin moras uluk ona. Tanba ita-nia estrada sira mesak ku’ak boot hotu no estrada balu monu. Ita iha karreta laran sente ta’uk tebes. Na’in-ulun sira presiza tau-matan ba estrada sira-ne’e hodi hadi’a,” nia realsa.
Nune’e mós, Motorista Grand Max husi Postu Uatulari no Munisípiu Vikeke, Alípio Soares, solisita Autoridade Munisípiu Vikeke halo normalizasaun estrada diresaun Uatulari iha área Naeboruk, Suku Uma-Ua’in Kraik ne’ebé iha tempu udan estrada sai grave hodi difikulta movimentu transporte públiku sira.
“Agora daudauk ne’e, ita-nia estrada liga ba Vikeke área Naeboru ne’e estrada grave loos. Ha’u sente estrada ne’e difikulta tebes ba ami-nia movimentu sira. Nune’e agora ami labele tula pasajeru nakonu liu tanba kondisaun estrada kondisaun aat”, Alifio Soares ba Tatoli,I.P, iha postu Vikeke Villa, ohin.
Nia nota, loron-loron transporte públiku sira halo movimentu maibé bainhira to’o ona iha área Naeboruk ne’e motrista sira tenke atensaun másima tanba rai-udan estrada monu barak ne’ebé karreta halao tenke ho kuidadu.
Nia informa katak bainhira parte relevante sira la fó-atensaun ba estrada referida, transporte bá postu no munisípiu bele hetan asidente tráfegu iha área Naeboruk.
Hatán ba preokupasaun ne’e, Prezidente Autoridade Munisípiu Vikeke, Francisco C. S. de G. Soares informa, kona-ba preokupasaun komunidade referida, autoridade sei orienta tékniku sira ba halo levantamentu dadus no hasai fotografia hodi haruka pedidu ba Ministériu Obra Públika (MOP) liuhusi Ministériu Administrasaun Estatál (MAE) hodi halo normalizasaun.
“Ha’u hanoin ita presiza apoiu nasionál hodi halo normalizasaun estrada sira-ne’ebé kondisaun grave tanba daudaun ne’e ita seidauk iha ekipamentu pezadu ruma iha munisípiu para responde imediata ba preokupasaun sira-ne’e. Entaun, ita tenke depende ba nasionál hafoin halo normalizasaun. Nune’e, ha’u sei orienta uluk ita-nia tékniku sira bá halo uluk levantamentu, depoiz haruka pedidu normalizasaun ba nasionál atu fasilita ita-nia transporte públiku sira-nia movimentu husi Vikeke-Uatulari no Uatukarbau,” nia hato’o.
Observasaun jornalista TATOLI nota katak kondisaun estrada husi parte Naeboruk to’o área Suku Uma-Ua’in Leten purvolta kilómetru 26, daudaun ne’e kondisaun nakonu ho tahu no namdoras. Iha parte Naeboruk nian estrada balun besik kotu, nune’e sai ameasa ba transporte públiku sira-nia movimentu.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade





