VIKEKE, 13 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Xefe Suku Dilór, Postu Lakluta, Munisípiu Vikeke, Jacinto Ximenes, informa kuaze tinan tolu ona populasaun Suku Dilór iha Postu Lakluta enfrenta difikuldade ba bee-moos.
“Kona-ba bee-moos durante ami-nia populasaun sira preokupa tebes. Obra melloramentu sistema bee-moos husi Bee Timor-Leste, Empreza Públika (BTL, E.P.) ne’ebé implementa iha Postu Lakluta kuaze tinan tolu ona maibé seidauk entrega, tan ne’e ita-nia populasaun enfrenta difikuldade ba bee-moos,” Jacinto Ximenes ba TATOLI iha Postu Vikeke Vila, Sesta ne’e.
Tan ne’e, nia solisita BTL no empreza responsavel ba sistema bee-moos iha Postu Lakluta aselera entrega obra referida, atu uma-kain 693 bele asesu ba bee-moos.
Jacinto haktuir kanu distribuisaun bee-moos instaladu ona iha kada uma-kain, maibé bee-moos seidauk distribuidu, tan ne’e obriga populasaun tenke kuru bee iha mota no bee posu sira.
“Komunidade konsume bee posu no bee husi mota ne’e ita haree ninia implikasaun ba saúde hanesan moras ISPA no diareia sira-ne’e,” nia esplika.
Aleinde ne’e, Xefe Sentru Saúde Lakluta, Bendito Soares haktuir, kona-ba asesu bee-moos populasaun maioria mak konsume bee husi posu no mota ida-ne’e implika saúde.
“Bee posu no mota ita seidauk teste iha laboratóriu ruma hodi garante katak bee ne’e di’ak. Entaun, komunidade konsume de’it hodi implika ba saúde (moras diareia no ISPA), tanba moras rua ne’e ninia kauza husi bee sira-ne’ebe ita konsume arbiru sira-ne’e,” nia relata.
Baze dadus kazu ISPA ne’ebe rejistadu iha 2025 iha Sentru Saúde Lakluta hamutuk 7.206 no kazu moras diareia hamutuk 917.
Hátan ba preokupasaun ne’e, Koordenadór BTL Munisípiu Vikeke, Marito da Costa, kona-ba obra kanalizasaun bee-moos iha Lakluta ramata ona, agora daudaun distribui ona bee-moos ba zona ida, maibé zona tolu distribuisaun bee-moos la funsiona tanba kanu distribuisaun hetan afetadu husi alargamentu estrada.
“Obra bee urbana iha Lakluta empreza konklui ona no fornese daudaun ona bee-moos ba komunidade zona ida hanesan área Postu Lakluta, Eskuadra Polísia Lakluta no komunidade aldeia tolu purvolta uma-kain 200-resin mak asesu ona. Enkuantu, zona tolu ne’ebé seidauk bele asesu mak hanesan Aldeia Tulaoli, área parókia Santu Antônio no komunidade área mota sorin, inklui ba maternidade. Kanu distribuisaun hetan korte tanba alargamentu estrada, tanba ne’e difikulta distribuisaun bee-moos ba zona sira-ne’e, maibé BTL nafatin esforsu koordena ho empreza reabilitasaun estrada nian hodi normaliza kanu sira-ne’e,” Marito relata.
Nia esplika kanu ne’ebé afetadu husi alargamentu estrada ne’e ho distánsia pulvota metru 1.000 no ne’e parte empreza ba reabilitasaun estrada mak sei responsabiliza.
Enkuantu, projetu melloramentu sistema bee-moos ba Postu Administrativu Lakluta husi foho Bibileo hun ho distánsia kilómetru 4,5 ho kustu $582.100. Projetu referidu sei benefísia abitante Lakluta ne’ebé hela iha Postu Lakluta Vila, área Suku Dilór ho total populasaun 4.158 no uma-kain 693.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade




