VIKEKE, 27 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Autoridade Protesaun Sivíl (APC-sigla portugeza), Sesta ne’e, lansa sentru akollamentu hodi responde ba risku dezastre naturál, iha Aldeia Uma-Boot, Suku Luka, Postu Administrativu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke.
Inisiativa ne’e implementa husi Organizasaun Naun-Governamentál Fundasaun Knua Haberan Komunidade (F-KHK), hetan apoia husi Australia Humanitaria Partnership (AHP) no Care International iha Timor-Leste.
Durante serimónia lansamentu, Prezidente APC, Jesuíno dos Reis Matos Carvalho, hateten objetivu husi harii sentru ne’e sai hodi responde ba risku dezastre naturál sira ne’ebé akontese, maski sentru ida-ne’e simples, maibé bele iha ona fatin konsentrasaun hodi halibur komunidade sira-ne’ebé vítima ba inundasaun.
“Ha’u lori Governu nia naran hakarak apresia tebes ba asaun sira-ne’ebé ita-nia parseiru sira oferese, liuliu Care no F-KHK no servisu hamutuk ho komunidade hodi konstrui sentru ida-ne’e. Sentru ida-ne’e sei entrega ba komunidade, tanba ne’e tenke jere ho di’ak,” Jesuíno dos Reis Matos Carvalho hateten iha lansamentu sentru akollamentu, iha Aldeia Uma-Boot.
Dirijente ne’e akresenta katak parseiru sira-ne’e hatutan Governu-nia liman no ain iha baze no kosidera asaun ida-ne’e sai pasu importante hodi minimiza risku ba dezastre naturál.
“Atu evita estragu sira no labele hamosu vítima ba ema, tenke buka aprende hodi utiliza sasán sira-ne’e hodi hasees husi dezastre referidu. Sentru ne’e kapa’as tebes ona. Ha’u sujere ba autoridade lokál sira, ita labele depende ba stand ne’ebé tau iha sentru evakuasaun, maibé ita mós konstrui uma-tali ruma, tanba uma-tali ninia durasaun sei di’ak liu tenda,” nia esplika.
Jesuíno dos Reis Matos Carvalho kompromete katak APC sei buka apoiu ruma ba ministériu sira hodi harii jardin ba labarik sira iha sentru ida-ne’e hodi labarik sira bele halimar no APC sei apoia materiál konstrusaun hanesan semente saku 100.
Iha fatin hanesan, Diretór-Ezekutivu F-KHK, Augosto Pinto, haktuir AHP no Care International apoia orsamentu hamutuk $5.000,00 hodi konstrui sentru akollamentu ne’e, inklui armazein ida no sosa tenda hamutuk 10.
“Nune’e mós ba konstrusaun sentru evakuasaun ne’e orsamentu ki’ik tebes, maibé ami hetan apoiu husi empreza Jonize ne’ebé apoiu rai-henek no empreza Boa Ventura,” nia haktuir.
Tuir nia, mezmu sentru akollamentu ne’e lansa ona, parte balun seidauk konklui, tanba kondisaun estrada aat, maibé sei esforsu hodi konklui iha fulan-Marsu.
Augosto Pinto tenik konstrusaun sentru ne’e komunidade no autoridade husi Aldeia Uma-Boot mak servisu voluntariamente hodi konstrui armazein, hariis-fatin no monta tenda.
Iha biban ne’e, Xefe Suku Luka, Manuel Gomes, hato’o agradese ba parseiru sira no F-KHK ne’ebé konstrui ona sentru akollamentu ne’e ba komunidade Aldeia Uma-Boot.
“Sentru evakuasuan ne’e ha’u sente sufisiente ona ba komunidade bainhira mosu inundasaun ruma sira bele mai hela iha sentru ida-ne’e,” nia subliña.
Tuir dadus, totál pupulasaun iha Aldeia Uma-Boot hamutuk na’in-624 no uma-kain 166.
Jornalista: Vitorino Lopes da Costa
Editór: Xisto Freitas da Piedade
