DILI, 09 Marsu 2026 (TATOLI) – Empreza estatál Murak Rai Timor (MTR) hamutuk ho nia konsóriu Estrella Resources Limited (ESR) esplora hela rekursu manganés iha bloku tolu, iha munisípiu Lautein. Rezultadu esplorasaun ne’e hatudu katak rekursu manganés ne’e klasifika hanesan kategoria “klase mundiál” ho medida rezerva ne’ebé ke’e sai ona hamutuk tonelada rihun 30.
Prezidente Konsellu Administrasaun no Prezidente Komisaun Ezekutiva MTR, José Manuel Gonçalves, hateten atividade ne’e parte husi market assesment ka market approach, ne’ebé importante atu asesu ba kualidade manganés no hetan dadus kona-ba apresiasaun sira husi merkadu internasionál.

“Ita-nia manganés iha ona. Agora, presiza bá merkadu hodi bele koko rezultadu ein termu nia kualidade no merkadu nia apresiasaun ba ita-nia manganés nia folin oinsá. Informasaun sira ne’e mai mak ita foin halo desizaun atu trasa planu no estratéjia atu kontinua halo atividade sira ne’ebé buka manganés ne’e hodi bele halo desizaun ba faze pré-viabilidade ba fali viabilidade, antes halo dezenvolvimentu”, José Manuel Gonçalves esplika ba Tatoli, ohin.
Nia salienta katak faze ida agora ne’e importante liu tanba sei determina karik rekursu manganés iha Lautein bele prodús ba eskala komersializasaun, ho konsiderasaun infraestrutura sira hanesan portu hodi fasilita transporta rekursu manganés ne’e.
“Entaun saida mak agora ita halo ne’e hola parte esforsu boot ida atu komprende kustu investimentu no merkadu nia apresiasaun ba ita-nia manganés”, dehan.
Nia akresenta katak daudaun iha merkadu boot rua ne’ebé manifesta interese atu koko manganés husi Timor-Leste mak Índia no Xina, enkuantu MTR ho nia konsórsiu Estrella seidauk iha kontratu ida ne’ebé definitivu atu haruka manganés ne’e ba nasaun ida ne’ebé.
“Ha’u fiar katak la’ós nasaun ida de’it, maibé bele iha rua ka tolu ne’ebé ita hakarak haruka manganés ne’e ba hodi bele hetan respost husi merkadu. Ita hakarak tinan ne’e tenke haruka ona tanba lakohi husik kle’ur iha ne’ebá. Agora serbisu eskavasaun hodi foti ka rekolla tonelasa rihun 30 ne’e la’o hela”, dehan.
Aleinde ne’e, ekipa mós serbisu ho joint venture sira atu buka dalan oinsá tau lalais ekipamentu sira ne’ebé importante hodi fasilita esportasaun rekursu manganés.
Lembra katak iha loron, 27 Juñu 2024, MRT, E.P ho Estrella Resources Limited kinta ne’e, asina akordu pra-sósiu ka Shareholder Agreement hodi halo peskiza ba manganés iha bloku tolu iha munisípiu Lautém.
Nune’e, iha loron 17 Juñu 2025, gruu investidór internasionál na’in-12 husi Austrália Osidentál vizita Timor-Leste hodi avalia poténsia manganés ho “klase mundiál” ne’ebé deskobre iha munisípiu Lautein no Baukau.
Notísia relevante: Investidór na’in-12 vizita Timor-Leste atu avalia poténsia manganés iha Lautein-Baukau
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora




