PN husu ba ANP kontrola stock kombustivel tuan atu labele iha manipulasaun presu

DILI, 16 Marsu 2026 (TATOLI)- Deputadu sira iha Parlamentu Nasionál (PN) solisita ba Autoridade Nasionál Petróleu, Institutu Públiku (ANP, I.P) atu kontrola stock kombustivel tuan iha postu abastesimentu sira, nune’e labele iha manipulasaun folin iha merkadu.
“Husu ba ANP atu kontrola mak folin kombustivel ne’ebé daudaun sa’e ona, tanba stock mina ne’ebé mai agora husi kedas fulan hirak liubá, la’ós situasaun atuál nian, se la’e bele akontese merkadu livre no Governu labele kontrola’’, deputada Maria Gorumali Barreto husi Partidu Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés) levanta iha reuniaun plenária Parlamentu, ohin.
Nune’e mós deputada CNRT, Angela Maria Corvêlo, dehan presu sa’e ne’e efeitu husi funu iha Médiu Oriente, maibé husu instituisaun kompetente atu halo ninia fiskalizasaun ba presu kombustivel nian iha merkadu no halo relatóriu semanál hodi regula presu ne’ebé sa’e.
“Liuliu atu evita operadór sira ne’ebé karik aproveita atu halo espekulasaun hasa’e presu tuir hakarak”, dehan.
Deputada CNRT, Cedelízia Faria dos Santos, dehan tuir fiskalizasaun direta iha terrenu ba postu abastasementu sira iha kapitál nota presu sa’e duni maibé ladún boot. “Hau kompara presu, liuliu ba solar ne’e mak presu boot duni. Uluk iha Janeiru presu ne’e $1.22 sentavu, agora iha fatin sira ne’ebé ha’u la’o ne’e sa’e mak $1.30 até $1.35, ida ne’e kálkulu foin sa’e 9-10% ne’e seidauk barak”, katak.
Deputadu Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN), José da Cruz,husu Governu atu asegura seguransa enerjétika no mós mantein presu kombustivel iha rai-laran durante funu iha Médiu Oriente.
“Preokupasaun ne’e mosu tanba FRETILIN haree ita-nia povu barak sei moris ho nivel rendimentu ki’ik, ne’ebé vulneravel tebes ba todan sira ne’ebé husi flutuasaun presu, bainhira Governu la halo intervensaun polítika ne’ebé lalais no sériu iha merkadu”, nia preokupa.
Vise-Ministru ba Asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, hateten antes ne’e Ministru Petróleu no Rekursu Minerál hato’o ona kestaun ne’e no Governu ho sériu tebes akompaña hela situasaun funu iha Médiu Oriente no husu Parlamentu bele konvida ministériu kompetente atu hato’o esplikasaun klara.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2026/03/11/retalista-sira-hasae-folin-kombustivel-tuir-presu-husi-empreza-fonesedora/
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora

