DILI, 26 Marsu 2026 (TATOLI)—Koordenadór Eskola Ensinu Báziku Filiál Bebonuk, Abílio de Jesus Garcia, informa eskola ne’e preparadu hodi kontinua halo avaliasaun kontinuasaun iha 06-11 Abríl tinan ne’e.
“Ami hosi eskola bázika primeiru no segundu siklu labele realiza ezame hanesan eskola bázika terseiru siklu maibé ami nafatin preparadu hodi fo avaliasaun kontinuasaun ba ita-nia oan sira. Tanba la’ós avaliasaun de’it maibé ita sei fó valór ba sira. Ne’ebé, eskola ne’e kada manorin preparadu,” nia dehan ba TATOLI iha nia kna’ar fatin, Bebonuk, Kinta ne’e.
Nia dehan semana ne’e sei halo revizaun matéria ba estudante sira no sei to’o semana oin. Depoiz iha semana dahuluk fulan-Abríl nian sei hahú halo avaliasaun kontinuasaun.
Totál estudante iha eskola bázika filiál hamutuk rihun-ida resin ne’ebé fahe turnu tolu, dadeer, meudia no lorokraik tanba saladeaula iha de’it ualu (8). Primeiru anu iha saladeaula haat, segundu anu iha saladeaula haat, terseiru anu iha saladeaula tolu no kuartu anu haat, kintu anu haat no sestu anu iha tolu.
Entretantu, Adjuntu Diretór Ensinu Báziku Sentrál Bekora, Júlio Menezes Amaral hateten bazeia ba kalendáriu husi Ministériu Edukasaun ezame períodu dahuluk sei hala’o iha loron 06-11 fulan-Abríl ne’e.
“Entaun, preparasaun ba ezame períodu dahuluk nian, ami forma ona komisaun ida atu hala’o servisu hodi prepara pontu ezame ba estudante sira,” nia dehan.
Hafoin halo preparasaun pontu ezame ba estudante sira, dirijente ne’e dehan, nia parte orienta ona profesór sira husi 7⁰ anu to’o 9⁰ anu, iha semana ne’e nia laran atu halo revizaun ba matéria ne’ebé estudante sira atu ezame.
“Profesor sira iha semana ne’e tenke ativu tama saladeaula atu halo revizaun ba matéria liuliu foku ba disiplina ne’ebé iha, atu ita-nia estudante sira prepara másima. Tanba semana mai ita sei feriadu páskua no hafoin ne’e tama kedas ba ezame,” adjuntu diretór ne’e tenik.
Totál estudante iha EBC Sergio Vieira de Mello, ne’ebé atu tuir ezame períodu dahuluk ne’e hamutuk na’in-1.024, ida ne’e kompostu husi 7⁰ ano to’o 9⁰ ano.
Nia mós subliña ezame períodu dahuluk iha EBC Sergio Vieira de Melo, sei fahe ba parte rua, dadeer no loraik.
“Ba parte dadeer ita sei fó ezame uluk ba estudante husi 8⁰ ano to’o 9⁰ ano, ba parte loraik ba estudante 7⁰ ano. Ita sei uza saladeaula hamutuk 25, kada saladeaula sei akumula estudante mínimu 25 másimu hamutuk 40,” Menezes hateten.
Kona-ba orsamentu konsesaun eskolár, Júlio Menezes, informa tuir lei eskola idaidak iha direitu atu hetan konsesaun eskola hodi halo preparasaun ba ezame.
“Ba EBC Sergio Vieira de Melo, ita hetan ona orsamentu konsesaun eskolár rihun $1-resin, ne’ebé prevee tuir planu ne’ebé iha manuál konsesaun eskolár, atu responde ba preparasaun ezame liuliu atu imprime matéria ezame ba estudante sira,” nia katak.
Entretantu, Júlio informa, kona-ba ba númeru pontu ezame ba 7⁰ ano númeru hamutuk 30 no ba 8⁰ ano no 9⁰ ano hamutuk 60.
“Pontu ezame ne’e ita fahe ba modelu tolu. Modelu dahuluk eskolla multipla (pilihan ganda), daruak kompleta no datoluk pergunta no resposta,” nia esplika.
Portantu, Diretór Eskola Sekundáriu Jerál 05 Maio Bekora, Júlio Maia Castro, dehan daudaun ne’e sira hala’o hela preparasaun pontu ezame ba estudante sira-ne’ebé mak sei tuir ezame períodu dahuluk.
“Ami halo preparasaun ba pontu ezame bazeia ba númeru estudante husi 10⁰ ano to’o 12⁰ ano. Pontu ezame ne’ebé ami prepara ba estudante ho númeru hamutuk 35, ida-ne’e ba siénsia sosiál no mós naturál,” nia tenik.
Ligadu ho preparasaun ba eleborasaun pontu ezame, diretór ne’e esklarese, sira hasoru hela problema uitoan, tanba orsamentu konsesaun eskolár primeiru trimestre ministériu seidauk halo transferénsia.
“Ba konsesaun eskolár trimestre dahuluk Ministériu Edukasaun seidauk halo transferénsia mai ami, hodi halo preparasaun ba prosesu imprime pontu ezame. Maibé, hanesan dirijente koko rezolve liuhusi mekanizmu seluk, nune’e bele imprime pontu ezame ba estudante sira, mak ami koordena ho rentál sira hodi imprime uluk pontu ezame. Bainhira orsamentu konsesaun eskolár ministériu transfere ona mai mak ita bá halo pagamentu,” nia haktuir.
Totál estudante iha Eskola Sekundária Jerál 05 Maiu ne’ebé sei tuir ezame períodu dahuluk hamutuk 1.231. Entretantu, kona-ba saladeaula daudaun ne’e la sufisiente, tanba iha de’it saladeaula 13. Nune’e, planu fahe turnu tolu mak dadeer hahú tuku 08:00, turnu daruak hahú tuku 10:12 no turnu datoluk hahú husi tuku 13:00 Otl.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade





