DILI, 31 Marsu 2026 (TATOLI)—Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, simu jornalista no Ativista Juvenil Vietnam nian ho idade 14, Johnny Thai, iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato ba diskusaun meza redonda kona-ba diplomasia juventude, envolvimentu demokrátiku no harii dame ne’ebé foku ba ezemplu husi Vietname nian.
Eventu ne’e halibur alunu sira husi Parlamentu Foinsa’e, estudante sira, ofisiál Governu, no reprezentante sosiedade sivíl sira ba diálogu ida ne’ebé ezamina esperiénsia Vietname nian iha reziliénsia rejionál no dezenvolvimentu ne’ebé lidera husi foinsa’e sira.
Eventu ne’e ho objetivu atu promove diskusaun entre jerasaun sira kona-ba papél juventude nian iha formasaun relasaun diplomátika, hametin partisipasaun demokrátiku no promove harii dame iha Sudeste Aziátiku.
“Ha’u sente onradu atu simu Johnny Thai iha Timor-Leste, joven ida-ne’ebé nia aten-barani, intelektuál no dedikasaun ba pás enkarna espíritu ne’ebé ita tenke haburas iha jerasaun líder sira tuir mai. Ho de’it idade 14, nia hatudu ona katak mundu la’ós hanesan barreira ida atu kontribui ba ita-nia umanidade komun,” Ramos-Horta hateten iha nia diskursu.

Horta dehan, Ninia jornada, husi jornalista joven ida iha Vietname ba partisipante ida iha Sesaun diskusaun meza redonda nian hanesan testemuña ida ba saida mak posivel bainhira ita fiar no fó kbiit ba foinsa’e sira.
“Johnny nia lian maka fo hanoin mai ita maka’as katak ponte sira amizade no komperensaun entre ita-nia nasaun no povu sira harii la’ós de’it husi Governu, maibé husi indivíduu sira-ne’ebé ho vizaun atu haree futuru ida-ne’ebé di’ak-liu,” nia dehan.
Sesaun diskusaun meza redonda ne’e iha diskursu prinsipál ida husi Johnny Thai, jornalista ho tinan 14 no komentadór estratéjiku husi Sidade Ho Chi Minh, Repúblika Sosialista Vietnam nian.
Estudante ida iha Eskola Internasionál Aziátiku ne’ebé prestijiozu, nia hahú ninia kareira jornalizmu iha tinan 2022 no kontribui ona ba publikasaun prinsipál sira iha Ázia, inklui Asia Times, Asia Sentinel, Youth Press Agency no Vientiane Times.
Ninia konvite atu ko’alia iha Palásiu Prezidensiál marka dala uluk jornalista foinsa’e ida ho ninia idade hetan onra ida-ne’e husi Prezidente J. Ramos-Horta.
Iha ninia diskursu, Johnny Thai subliña lasu istóriku ne’ebé kle’an entre Vietname no Timor-Leste nu’udar nasaun reziliente ne’ebé unidu husi luta partilhada ba independénsia.
“Hanesan onra boot ida mai iha Dili , fuan no pulsa Timor-Leste nian, no ko’alia iha Lider ida-nia oin ne’ebé nia korajen no kompaixaun la’ós de’it kona povu Timor nia fuan maibé mós muda konxiénsia mundu nian. Lasu entre Vietname no Timor-Leste la’ós de’it amizade diplomátiku ida – maibé hanesan armonia espíritu nian iha hanoin no fuan nasaun reziliente rua ne’e,” Jornalista internasionál ne’e dehan.
Nia hatutan, empatia entre povu rua ne’e mak auguenta ona opresaun no kolonizasaun estranjeiru, sofre moras no lakon barak maibé liuhusi luta ne’ebé maka’as hetan fali independénsia iha ohin loron.
“Ida-ne’e hanorin mai ami-nia jerasaun foinsa’e sira katak: dame la’ós prezente ida, maibé responsabilidade ida. Ha’u bolu ha’u-nia jerasaun sira atu sai ‘Jerasaun Sem Fronteira’, hodi hakat liu nu’udar susesór funu nian ba arkitektu dame nian, uza ita-nia aten-barani atu tau matan no ita-nia enerjia atu harii ponte sira iha ita-nia uma komun ASEAN,” nia hatutan.
Sesaun diskusaun meza redonda tuir kedas ho sesaun pergunta no resposta ne’ebé modera husi Salus, membru Parlamentu Foinsa’e. Atu tradús vizaun ba asaun, jornalista foin-sa’e ne’e propoin estabelesimentu Konsellu Konsultivu Juventude ASEAN nian hodi fó ba foinsa’e sira lian formál ida iha polítika Governu nian, hamutuk ho kriasaun Asosiasaun Amizade Vietname no Timor-Leste ne’ebé dedikadu atu dirije interkámbiu kulturál no kooperasaun ekonómika.
Eventu ne’e marka momentu signifikativu ida iha envolvimentu juventude timoroan no Vietname nian, hodi reforsa kompromisu nasaun rua nian atu investe iha líder joven sira nu’udar motor ba pás ne’ebé sustentável.
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes





