Mistériu Krús nian: Jesus bolu ita hadomi ita-nia krús liuhusi tulun malu
Pe. Heri Soares, SVD
Sesta-Feira Santa; ita povu-sarani hala’o via-sakra hodi hanoin mistériu Maromak Nian ne’ebé hatudu an iha Krús. Nu’udár umanu ita tenke husu;. Tanbasá mak Jesus mate ho asaun ida-ne’ebé mak trájiku tebes? Iha nia misaun doktrinál, ema barak mak besik Nia. Bainhira Nia hasoru susar no terus to’o mate ema barak mak sai haree-na’in (penonton) no la sibuk husik nia mesak? Ema barak gosta no atrai ho Nia liafuan kmanek sira maibé iha prátika moris la hatudu an kmanek nu’udar nia hanorin.
Pergunta fundamentál; tanbasá Jesus tenke mate? Ema hale’u Jesus ne’e lubuk ida, figura importante sira hanesan Pedro, Pilatus, Sacerdote ulun boot. Iha sorin seluk, iha mós povu ne’ebé kompostu husi klase altu, médiu no klase baixu. Husi sira ,ita hatene katak Jesus nia mate la mai husi ema seluk maibé mai husi ema sira-ne’ebé besik liu nia mak nia apóstolu ne’ebé loron-kalan hamutuk ho Nia.
Iha realidade ida-ne’e hatudu katak ita barak hadomi liu egoizmu pesoál no la gosta atu moris ho justu hanesan; la hadomi lia-loos, to’o ikus ita-nia belun sai vítima. Tanba ne’e, asaun Jesus nian hanorin hela mai ita atu kuidadu hodi hadomi fuan ne’ebé barak, tanba fuan ne’ebé barak sei iha fuan ida mak sai traidór hodi halo traisaun mai ita (hati-hati memilih hati, banyak hati menanamkan luka—kuidadu hili fuan, fuan barak sei kuda kanek).
Maluk Sarani Doben sira bé Kristu hadomi…
Ohin nu’udar selebrasaun Krús Maromak Nian ne’ebé nia konfia ba iha Kristu nu’udar nia oan mane. Bolu ita hotu hodi hadomi ita-nia krús rasik liuhusi tulun malu no hadomi malu. Hamutuk ho Jesus dehan lae ba injustisa hodi salva ema kiik no mukit sira-ne’ebé lakon sira-nia direitu nu’udar umanu. Husi sira, ita hetan glorifikasaun Maromak Nian iha mistériu Krús ne’ebé ohin ita venera. Signifika ita tenke loyal, pasiénsia, obedese hodi lori ita-nia krús iha moris loro-loron.
Krúz ida-ne’ebé ohin ita fó onra no Gloria mak sai hanesan ita-nia Krús ne’ebé to’o duni mai hodi soi no salva ita. Krús ne’e sai sinál esperansa no ksolok. Tanba husi Kruz ita bele deskobre Maromak nia di’ak mai ita ema hodi hatene perdaun, hatene hadomi hodi ba dame malu.
Ohin, iha ita oin, liurai domin-na’in ne’ebé mak hedi iha Krús fortifika ita-nia fiar hodi hadomi Nia Krús no ita-nia Krús moris loro-loron nian. Tanba Jesus Kristu domin-na’in ne’ebé hedi iha Krúz, hedi metin moos iha ita ida-idak nia fuan.
Maluk Sarani Doben sira bé Kristu hadomi…
Husi Krús ita haree ita-nia realidade iha mundu ne’ebé mak dezafia ita-nia moris fiar nian nu’udar ema sarani kristaun. Husi Jesus nia paixaun atu ita keta tauk, nafatin metin iha fileira nu’udar ema fiar-na’in. Ita-nia obrigasaun mak oinsá nafatin sai sasin fiar-nian ho Sinál Krús ne’ebé Nai hatun mai ita liuhusi Jesus. Oinsá mak ita sai sasin ida-ne’ebé loos kona-ba Krús moris nian? Jesus hanorin ita kona-ba oinsá atu hadomi malu.
Mensajen ne’ebé repete atu ita iha konxiénsia ida kona-ba saida mak moris no saida mak moris ida-ne’e nia hakarak karik se la’ós domin! Jesus hatudu nia domin mai ita to’o nia saran an hodi mate iha Krús tutun foho Kalvariu nian. Kalvariu la’ós de’it sai fatin ba Jesus hodi hakotu nia iis ikus moris nian, maibé kalvariu sai mai ita universidade ida moris nian ka fatin ne’ebé ita presiza atu aprende ba hodi hatene kona ba domin. Tanba ne’e, aprende ba husi Kalvariu atu ita moris hatene hadomi malu no rejenera domin ne’e iha ita-nia moris loro-loron. Ida-ne’e mak sasin ne’ebé loos no loloos moris ida-ne’e nian.
Nu’udar Papa Paulo-VI iha nia Carta Exortazaun Evangelii Nuntiandi (EN), 1975 dehan; “ema otas ne’e presiza liu mak asaun moris no la’ós liafuan moris”. Husi ne’e ita tenke rekoñese duni katak buat ne’ebé akontese iha ita-nia moris no mundu ohin loron mak ita tenke haree husi perspetiva seluk katak;
Buat ne’ebé domina iha mundu mak “egoizmu!”
Buat ne’ebé besik ho mundu mak “mate!”
Buat ne’ebé dook husi mundu mak “pasadu!”
Buat ne’ebé susar iha mundu mak “konfiansa!”
Buat ne’ebé kro’at iha mundu mak “Nanál!”
Buat ne’ebé fasil iha mundu mak “la fiar Maromak!”
Hatene ona lala’ok mundu ida-ne’e nian ho loos, mak ita mós sei sai nu’udar sarani ida-ne’ebé di’ak hodi brani hateten ba iha moris ne’e dala ida tan kona-na Jesus Kristu, katak nia sei la mate tan, maibé nia moris hamutuk ho ita ohin no ba nafatin. Amin!
*) Hakerek-na’in atuál Pároku iha Parokia Nossa Senhora do Rosário de Fátima Uatolari-Darabai no daudaun ne’e hela iha Uatolari-Viqueque.
