iklan

EKONOMIA, INTERNASIONÁL, POLÍTIKA

“Ita seidauk bele utiliza moeda rasik tanba laiha baze ida atu fó valór”

“Ita seidauk bele utiliza moeda rasik tanba laiha baze ida atu fó valór”

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão. Imajén TATOLI/Egas Cristóvão.

DILI, 09 Abríl 2026 (TATOLI)–Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, hateten Timor-Leste seidauk bele utiliza moeda rasik tanba seidauk iha baze ida atu fó valór.

“Ema barak dehan nusa ita la utiliza ita nia osan rasik. Bele, ita bele iha osan rasik, maibé laiha baze ida atu fó valór ba nia ne’e, nia bele sa’e-tun, dolar ida bele sai tiha ba rihun 10, rihun 15 ne’e ita sente ladun di’ak,” Xanana hateten ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato Dili, Bairru Pite, ohin.

Nia dehan, Timor-Leste iha moeda rasik bainhira iha baze ida ho kualidade no kuantidade di’ak mak foin bele iha moeda rasik.

“Ita laiha baze ida metin, di’ak-liu ita utiliza lai dolar Amérika nian tanba daudaun ne’e nia valór boot tebes,” nia dehan.

Rekorda fali katak, Timor-Leste uza Dolar Amerikanu ($US) hanesan moeda ofisiál maibé prodús mós moeda sentavu rasik (1, 5, 10, 25, 50, 100 no 200 sentavus) ne’ebé ho valór hanesan ho dolar.

Kriasaun moeda rasik ne’ebé kompletu (fali dólar) sei sai dezafiu soberanu tanba presiza preparasaun finanseira no instituisionál, maske koin sentavu sira ajuda ona tranzasaun ekonomia loro-loron nian.

Pontu Xave kona-ba Moeda/Osan iha Timor-Leste:

  • Moeda Koin (Centavos): Banku Sentrál Timor-Leste (BCTL, sigla portugés) hasai koin sentavu (1, 5, 10, 25, 50, no 100) ne’ebé sirkula hamutuk ho Dolar Amerikanu.
  • Koin 100 Centavos: Ekivalente ho $1 US, lansa atu fasilita tranzasaun ekonomia.
  • Kestaun Soberania: Estabelese moeda nasionál rasik (osan-papél) mak desizaun soberanu, maibé la’ós prosesu fásil no presiza estudu kle’an.
  • Uza Dolar: Uza Dolar Amerikanu sei sai opsaun seguru tanba instituisaun sira sei foin dezenvolve no presiza estabilidade makroekonómika.
  • Numismátika: BCTL mós fa’an koin numismátika (koin espesiál/koleksaun) ne’ebé prodús husi INCM Portugál.

Atualmente, Timor-Leste seidauk iha osan-papél rasik (moeda nasionál totál) maibé uza de’it koin sentavu hamutuk ho dolar Amerikanu.

Jornalista : Hortencio Sanchez

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!