KOVALIMA, 21 Abríl 2026, (TATOLI) – Organizasaun Asisténsia legál ba Feto no labarik (ALFELA) rejista ona kazu rihun 7-resin iha terróriu nasionál.
“Hahú 2025 to’o iha 2026 , Ami iha dadus kazu iha terróriu timor hamutuk rihun 7 ho tipu kazu sira hanesan,Violénsia doméstika, violasaun seksual, abuzu seksual, kazu violénsia Bazeia ba Jéneru”, Koordenadór Prevensaun no Advokasia ALFELA, Antoninho Marques, informa dadus ne’e ba jornalista sira iha salaun Igreja Ave Maria Suai.
Ho tipu kazu oi-oin ne’ebé mak ALFELA rejista ne’e envolve mós husi Ema ho defisiénsia (EhD) no komunidade LGBTIQ sira hodi asesu ba justisa.
Total kazu rihun 7-resin ne’ebé mak ALFELA rejista kazu rihun 2-resin mak nia prosesu la’o hela no kazu balun tribunál foti ona desizaun, nune’e arguidu sira hodi kumpre sira-nia pena prizaun.
Kazu rihun 7-resin ne’ebé ALFELA rejista barak liu ne’e violénsia Doméstika (VD), Violasaun Sesuál, abuzu sesuál, kazu sivil no kazu krime sira.
Ho tipu kazu ne’ebé mak ALFELA rejista ALFELA kontinu hala’o workshop ho intensaun atu hasa’e ema hotu nia koñesementu kona-bá tipu kazu sira ne’ebé mak ALFELA rejista ona.
Realiza semináriu iha Kovalima
Nune’e, Asisténsia legál ba Feto no labarik (ALFELA), konvida oradór sira hodi partila informasaun ba entidade sira iha munisípiu Kovalima kona-bá prosesu asesu justisa.
ALFELA konvida oradór prinsipál sira ne’e bainhira hala’o atividade workshop ho Tema “Haforsa feto no labarik Komunidade LGBTIQ+ no Ema ho defisiénsia nia koñesementu hodi asesu ba justisa”
Oradór prinsipál ne’ebé mak ALFELA konvida hodi partila informasaun kona-bá prosesu asesu justisa ne’e mai husi Ministériu Públiku hodi partilla Kona-bá prosesu investigasaun ba kazu violénsia bazeia Jéneru oinsá prosesu kazu prosedimentu kriminál hasoru violénsia bazeia ba Jéneru no oinsá lori prosesu kazu ba Tribunál, oinsá reprezenta Estadu hodi defende ba kazu violénsia bazeia ba Jéneru.
Oradór badaruak husi ALFELA rasik husi partilla kona-bá oinsá atu fasilita hodi fó asisténsia legál ba Feto no labarik,Komunidade LGBTIQ no Ema ho defisiénsia hodi asesu ba justisa formal.
Oradór datoluk husi ativista LGBTIQ, saida mak LGBTIQ tanba komunidade seidauk simu prezensa husi komunidade LGBTIQ ema barak diskrimina, oradór dahaat,husi Raes Hadomi Timor-oan (RHTO) hodi parilla kona-bá existénsia husi RHTO no mai husi Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), lei númeru 3/2023 hatuir protesaun labarik no joven iha perigu
“ Ita realiza workshop hodi haforsa feto no labarik feto ema ho Komunidade LGBTIQ no EhD hodi ezerse sira nia direitu hanesan ho sidadaun sira seluk hodi asesu sistema justisa formál”, Koordenadór Prevensaun no Advokásia ALFELA, Antoninho Marques hato’o ba jornalista sira iha salaun igreja Ave Maria Suai.
Razaun ALFELA partilla informasaun kona-bá asesu Justisa formal,tanba realidade hatudu katak problema ne’ebé mosu iha komunidade ,sosiedade maluk LGBTIQ no Ema ho defisiénsia barak sai vítima ba kazu violénsia bazeia ba Jéneru.
Ho nune’e, ALFELA konvida oradór prinsipál sira hodi mai partilla informasaun iha munisípiu Kovalima oinsá atu eleva di’ak liu entidade sira-nia koñesementu hodi labele kontribui no hamosu diskriminasaun ba EhD,komunidade LGBTIQ, tanba ema hotu iha direitu ne’ebé hanesan bainhira hetan violénsia husi ema seluk iha direitu atu asesu ba justisa hodi defende nia direitu ne’ebé mak lei projetu ona.
Iha fatin hanesan, Reprezentante Prezidente Autoridade Munisípiu Kovalima, Filomeno Cardoso, dehan ALFELA nu’udar organizasaun independente no nu’udar mós pontu importante ida ne’ebá bazeia ba konstituisaun RDTL artigu 26 kona-bá, oinsa garante sidadaun hotu nia direitu asesu ba tribunál.
“ Ita haree katak ho prezensa organizasaun ALFELA nian, bele tulun ema hotu liu atu tulun grupu vulneravel sira hanesan feto no labarik feto no mós komunidade LGBTIC+ no ema ho difisiénsia (EHD)”, nia dehan.
Jornalista:Celestina Teles
Editór: Florencio Miranda Ximenes





