DILI, 24 Abríl 2026 (TATOLI) – Folin mina-rai sa’e maka’as tanba tensaun sira ne’ebé aumenta entre Estadu Unidus Amérika no Iraun iha Estreitu Ormuz nian hafoin Washington no Teeraun kaptura ró komersiál sira.
Petróleu brutu Brent, referénsia internasionál, atinji $106 kada barríl iha loron-sesta dadeer bainhira Washington no Teeraun aumenta sira-nia konfrontu kona-ba dalan marítima xave ba transporte enerjia mundiál.
Brent iha $106.80 to’o tuku 01:00 GMT, sa’e besik pursentu 5 hosi nia folin taka iha loron-kuarta, bainhira ultrapasa $100 kada barríl ba dala uluk iha semana rua nia laran.
Asaun sira EUA nian monu iha kalan ida nia laran, ho índise referénsia S&P 500 tun pursentu 0,41 no Nasdaq Composite ne’ebé maka’as ho teknolojia tún pursentu 0,89.
Ró sira iha Estreitu Ormuz, ne’ebé normalmente lori besik um-quintu hosi fornesimentu mundiál petróleu no gás naturál nian, paradu nafatin tanba Iraun kontinua ezije direitu atu deside ró sira ne’ebé maka bele liu no EUA trava komérsiu marítimu Iraun nian.
Prezidente norte-amerikanu, Donald Trump, hatete iha postu Truth Social nian iha loron-kinta ne’e katak nia haruka ona Mariña norte-amerikanu atu destroi ró iranianu sira ne’ebé tau mina iha estreitu, lakleur hafoin Pentágonu fó sai katak apreende ona ró-ahi ida ne’ebé tula petróleu iranianu ne’ebé hetan sansaun ba dala rua iha menus semana ida nia laran.
Trump mós parese atu habelar ámbitu blokeiu naval EUA nian liu fali portu Iraun nian, hakerek iha Truth Social katak laiha ró ida maka “bele tama ka sai” hosi estreitu lahó aprovasaun hosi Mariña EUA nian.
“Ida-ne’e taka metin, to’o tempu ne’ebé Iraun bele halo AKORADU ida” Trump hateten.
Ameasa sira Trump nian mosu loron ida hafoin Korpu Guarda Revolusionáriu Islámiku Iraun nian fó-sai kapturasaun ba ró karga estranjeiru rua iha bee-dalan
IRGC hatete katak nia prende ona MSC Francesca ho bandeira Panamá nian no Epaminondas ne’ebé maka na’in hosi Gresia hafoin ró sira ne’e fó perigu ba seguransa marítima “hodi hala’o operasaun lahó lisensa nesesáriu sira no halo manipulasaun ba sistema navegasaun nian”.
Ministériu Asuntu Marítimu no Polítika Insular gregu nian nega ona katak Epaminondas hetan kaptura no hatete katak ró ne’e sei iha kontrolu hosi nia kapitaun.
Ró komersiál neen de’it maka tranzita iha estreitu iha loron-kuarta, kompara ho hitu iha loron-tersa no 15 iha loron-segunda, haktuir hosi plataforma intelijénsia marítima Windward.
Molok EUA no Izraél lansa sira-nia funu hasoru Iraun iha loron 28 fulan-Fevereiru, bee-dalan ne’e hetan média tránzitu 129 kada loron, tuir Komérsiu no Dezenvolvimentu Nasaun Unidas nian.
