BAUKAU, 28 Abríl 2026 (TATOLI)—Pasadeira iha mota Basarwai iha Suku Haekoni, Postu Administrativu Baguia, Munisípiu Baukau, hetan estragu kauza husi udan loron rua (25-26 Abríl 2026) ne’ebé difikulta komunidade transporta produtu bá merkadu.
“Nia kotu liu metru haat halo karreta labele liu. Pasajeiru sira la’o ain kuaze distánsia kilómetru lima-resin mak to’o iha Haekoni hodi asesu transporte públiku,” Xefe Suku Osso-Huna, Postu Administrativu Baguia, Paulo dos Reis Piedade, hateten iha nia hela fatin, Tersa ne’e.
Paulo haktuir pasadeira iha Basarwai kotu totál tanba udan-boot hamosu inundasaun afeta ba rai-naruk no kle’an iha-ne’ebé difikulta mós ba estudante sira labele atu utrapasa bá tuir prosesu aprendizajen iha ensinu báziku no ensinu sekundáriu iha Osso-Huna.
Suku tolu hanesan Haekoni, Osso-Huna no Afaloikai koñesidu produtu lokál hanesan koto, fehuk, talas, fehuk-ropa no seluk tan, ne’ebé sai fonte rendimentu ba komunidade nune’e bainhira kondisaun estrada aat afeta ba rendimentu ekonomia komunidade.
“Produtu lokál iha-ne’ebá barak, maibé labele tun tanba dalan sa’e ba araska entaun kada tinan komunidade sira-nia produtu sempre estragadu,” Paulo Piedade argumenta.
Nia informa autoridade suku hato’o ona situasaun estrada referida ba Governu sentrál no Autoridade Munisipál Baukau inklui Institutu Jestaun Ekipamentu Apoiu Dezenvolvimentu Infraestrutura (IGEADI) ho intensaun halo manutensaun maibé seidauk iha resposta.
Entretantu, estrada diresaun Baguia Vila husi Suku Alawa Kraik ba Uatukarbau ho distánsia kilómetru sanulu-resin, iha-ne’ebé enfrenta mota rua hanesan Basarwai no Rudoho’o ne’ebé difísil atu utrapasa bainhira mota tun, nune’e presiza konstrui ponte no pasadeira.
Suku haat iha Postu Administrativu Baguia ne’ebé enfrenta kondisaun estrada grave ne’e, iha populasaun hamutuk 6.851 kompostu Suku Afaloikai ho populasaun 1.639, Alawa Kraik 1.934, Haekoni 2.807 no Osso-Huna 894.
Jornalista: Natalino Belo
Editór: Xisto Freitas da Piedade




