DILI, 30 Abríl 2026 (TATOLI)-Sekretariu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS) no Konsellu Imprensa Timor-Leste (KI) kontinua rona hanoin husi mídia-na’in no editór husi órgaun komunikasaun sosiál estatál no privadu, nomós asosiasaun jornalista sira kona-ba revizaun ba Lei Komunikasaun Sosiál.
Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, hateten diskusaun ne’e atu haree filafali rezultadu diálogu ne’ebé halo tiha ona entre SEKOMS no KI iha fulan hirak liubá kona-ba aditamentu no alterasaun ba lei ne’e.
“Iha hanoin balun hato’o husi mídia-na’in no editór sira, depois sei hadi’a fali husi tékniku sira, hafoin mak lori fali bá apresiasaun iha Konsellu Ministru, haruka ba Parlamentu Nasionál hodi hetan aprovasaun no sei ba Prezidente Repúblika [atu promulga]”, Expedito hateten iha salaun enkontru Sekretaria Estadu Igualdade (SEI), iha Kaikoli, ohin.
Nia dehan, iha artigu hamutuk 37 mak atu halo revizaun iha lei vijente ne’ebé balun iha aditamentu, no seluk iha liafuan foun atu aumenta. Iha artigu balun presiza atu hakle’an tanba redasaun ladún iha esplikasaun kle’an no balun la presiza ona ka revoga.
Governante salienta katak lejizlasaun ne’e prodús iha tinan 2014, tanba ne’e presiza halo revizaun ba buat balun no artigu seluk revee atu kontestualiza ho avansu teknolojia.
“Tanba ne’e mak ita hasoru jornalista ho mídia na’in-sira, diskusaun tenke kroat uitoan. Ita hein to’o iha konkluzaun di’ak, nune’e Lei Komunikasaun Sosiál, liuliu ba pratikante ka jornalista no mídia-na’in sira bele komprende di’ak, nune’e ita bele hala’o serbisu”, nia realsa.
Expedito hateten espetativa Governu, liuhusi SEKOMS mak hadi’a lei ne’e atu sai hanesan baze legál ba órgaun komunikasaun sosiál sira no plataforma dijitál sira, nune’e públiku mós bele sente informasaun ne’ebé ho kualidade.
“Buat rua mak importante kona-ba retifikasaun no direitu resposta. Ida-ne’e prinsípiu báziku ba iha Lei Komunikasaun Sosiál. Ba mídia sira nafatin hakruuk bainhira ita halo sala ruma, nia rasik tenke hadi’a, no [bainhira] ita-nia produtu jornalístiku fó sai ba públiku afeta ba privasida ema ruma nian, sira hato’o sira-nia direitu mai, ita responde”, nia dehan.
Ho avansu teknolójiku, plataforma mídia dijitál online barak mosu, maibé iha lei vijente la fó kompeténsia ba KI atu monitoriza produtu jornalístiku. Ho artigu ida-ne’e fó kompeténsia ba KI.
Expedito fó ezemplu katak salienta katak mosu diskusaun maka’as ba artigu ida kona-ba bainhira halo notísia jornalista, nia tenke hatene distingi entre informasaun ne’ebé mai husi rezultadu fonte ida nian liafuan ho konteúdu editoriál mídia nian.
Nia fó ezemplu katak, iha editoriál mídia nian, jornalista ka ema ne’ebé hakerek editoriál bele hato’o nia opiniaun ne’ebé pozitivu no krítiku konstrutivu ne’e laiha problema. “Maibé, se nia hakerek notísia kona-ba deklarasaun ema ida nian, ne’e labele tau nia opiniaun, satán tau konkluzaun ba iha ema nia liafuan. Ida-ne’e mak diskute maka’as liu iha ne’e”, katak.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
