DILI, 05 Maiu 2026 (TATOLI) – Ana Xavier, Diretora Empreza Similie, sei partisipa Programa Lideransa iha Negósiu Teknolojia iha Nova Zelándia iha fulan-Maiu ne’e. Nia nu’udar feto timoroan dahuluk ne’ebé selesionadu iha programe ne’e.
Programa ne’e organiza husi Fundasaun Ázia Nova Zelándia nian ne’ebé apoia empreendedora sira atu harii rede negósiu entre Nova Zelándia no Ázia.
Nia dehan partisipasaun iha progerama ne’e nu’udar oportunidade ida, tanba nia sei reprezenta Timor-Leste, liuliu feto timoroan sira, iha área tekonolojia.
“Ha’u sei bá Nova Zelándia atu partisipa iha inisiativa líder negósiu foinsa’e iha teknolojia. Hau sei reprezenta feto timoroan sira hodi harii koneksaun negósiu hamutuk ho líder teknolojia sira husi rejiaun tomak”, Ana Xavier hateten.
Tuir nia, prosesu selesaun ba programa ne’e kompetitivu tebes, ho partisipante na’in-ualu de’it ne’ebé hili kada tinan husi kandidatu barak. Informasaun kona-ba rejistu nia hetan liuhusi Embaixada Nova Zelándia no inisiativa hamutuk husi Governu Nova Zelándia no Fundasaun Ázia Nova Zelándia.
“Prosesu ne’e hanesan kompetisaun ida. Ha’u aplika, depois liu fulan ida to’o fulan rua, ha’u hetan lista badak, no ikusmai hili hanesan partisipante ida husi na’in-ualu”, nia esplika.
Durante programa, partisipante sira sei envolve iha atividade oioin, inklui enkontru ho líder emprezariál sira no partisipa iha New Zealand Tech Awards, ne’ebé marka ona ba fulan-Maiu ne’e.
Ana hateten katak viajen ida-ne’e sei sai nu’udar esperiénsia dahuluk vizita Nova Zelándia no oportunidade atu habelar koñesimentu kona-ba ekosistema teknolojia iha nasaun ne’e.
“Objetivu mak atu halo rede ho empreza sira no organizasaun sira, liuliu iha setór teknolojia, no aprende kona-ba ekosistema teknolojia iha Nova Zelándia atu haree saida maka bele adapta iha Timor-Leste”, nia dehan.
Similie maka empreza teknolojia ida baze iha Timor-Leste ne’ebé foka ba rekolla dadus, jestaun, no análize, ho utilizasaun teknolojia intelijénsia artifisiál (IA) no Internet of Things (IoT). Empreza ne’e fornese solusaun hanesan sistema alerta antesipadu ba dezastre, jestaun dadus, no serbisu konsultoria ba Governu no organizasaun naun-governamentál sira.
Liuhusi nia inovasaun teknolojia, Similie kontribui ona ba protesaun ema liu rihun 300 iha Timor-Leste, liuhusi sistema alerta sedu kona-ba inundasaun bazeia ba sensor IoT. Aleinde ne’e, empreza ne’e mós ativu iha kapasitasaun, liuhusi programa edukasaun teknolojia ba labarik sira.
Programa ne’ebé Ana Xavier partisipa nu’udar parte ida husi esforsu atu hametin lasu entre Nova Zelándia no Ázia, liuhusi troka koñesimentu, ndezenvolvimentu kapasidade no rede profisionál transfronteirisu.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora





