DILI, 19 Maiu 2026 (TATOLI)—Iha Aniversáriu Restaurasaun Independénsia RDTL ba da-24 ne’e, Prezidente Repúblika José Ramos-Horta kondekora Orden Timor-Leste ba sidadaun nasionál no internasionál sira tuir dekretu tolu husi Prezidente Repúblika.
Kondekorasaun sira-ne’ebé hala’o iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, tersa ne’e, rekoñese sira-nia kontribuisaun estraordináriu ba luta libertasaun nasaun nian, konsolidasaun Estadu direitu no dezenvolvimentu nasionál.
Tuir Dekretu Prezidente Repúblika Nú..54/2026, Prezidente Ramos-Horta kondekora Kolár Orden Timor-Leste no Sertifikadu Rekoñesimentu ba: João da Silva “Choque” no Abilio Mesquita “Dalas”, nu’udar rekoñesimentu ba sira-nia korajen, kompromisu no espíritu rezisténsia nu’udar líder juventude durante luta libertasaun nasionál, sai nu’udar pilár fundamentál ba alkansa Timor-Leste nia independénsia.
“Povu Timor-Leste hetan benefísiu husi sakrifísiu no esforsu sira-ne’ebé jerasaun ida-ne’e halo durante tinan sira rezisténsia nian no ohin loron, balun kontinua kontribui ho ativu ba dezenvolvimentu nasionál. Sira-nia kontribuisaun ba Pátria merese rekoñesimentu no valorizasaun husi Estadu,” Ramos-Horta hateten iha nia diskursu.
Tuir Dekretu Prezidente Repúblika Nú. 55 /2026, Prezidente Ramos-Horta kondekora Orden Timor-Leste nian iha kategoria Kolár, Medalla, no Insígnia, inklui Medalla Méritu no Medalla Solidariedade ba sidadaun nasionál no internasionál ba sira-nia kontribuisaun ba dezenvolvimentu nasionál.
Kondekoradu sira-ne’ebé mak simu rekoñesimentu Kolár Orden Timor-Leste mak hanesan Kusni Sulang, Carlos Alberto Martinho de Jesus, Adão Soares Barbosa, no hirak ne’ebé simu Kolár Orden Timor-Leste (Póstumu) mak hanesan Saudozu Prof. Dr. Lucas da Costa “Rama Metan’’.
Entretantu, hirak ne’ebé simu Medalla Orden de Timor-Leste mak hanesan Brigadeiro Reformado Neville John Reilly, Senior Inspector Reformado Ray Leslie Sutton, Salustiano Dos Reis Piedade, Estanislau de Sousa Saldanha, Manuel Florencio de Canossa Vong, Carla Alexandra de Jesus da Costa, Joao Muni, Alvaro Menezes Amaral, Aderita Mariana Takeleb Dos Santos, Teresa Freitas Belo, Belandia da Costa Graciana, Domingos Maria B. Barreto, Edio da Costa, Nazario Gomes, Francisco Cosme de Sousa Gama, Natalino Fonseca Da Silva Guterres, Helio Brites da Silva, Rudy Yanto/Rudy Yanto Kwan, José Januário dos Reis Costa, Edio Saldanha Borges, Luis Bernardo Gamboa no Francisca Maia Gonçalves
Aleinde ne’e, hirak ne’ebé simu kondekoarsaun Insígnia Orden Timor-Leste mak hanesan Kristina Ruth Webb, Nandy Gurr, Simon Benedict Fenby, Fiona Jane Hamilton, Chen Lisong, José M.S. Turquel de Jesus.
Hirak ne’ebé simu Medalla Méritu mak hanesan Jude Comway, Vaughan Williams, Stuart Highway, Francisca Gonçalves.
Nune’e mós hirak ne’ebé simu Medalla Solidariedade mak hanesan Darren Boyd-Skinner, Dominic Zappavigna, Connor Bruce, Wayne Bruce, Matthew Carpenter, Mark Dalton, Julie Horgan, Julie Mitchell, Daniel Wall, Renee Wilson, Christopher Yow.
Kondekorasaun hirak-ne’e rekoñese sira-nia servisu inkansável hodi favorese povu Timor-Leste iha setór oioin husi dezenvolvimentu nasionál, tantu iha Timor-Leste no mós iha nivel internasionál.
Tuir Dekretu Prezidente Repúblika Nú. 56/2026, kondekorasaun ho Orden Timor-Leste no Sertifikadu Rekoñesimentu atribui ba Defensór Públiku sira-ne’ebé hala’o funsaun ba povu Timor-Leste nia di’ak durante dezenvolvimentu nasionál.
Kondekoradu sira-ne’ebé simu Kolár Orden Timor-Leste mak ahnesan Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai, Câncio Xavier, Olga Barreto Nunes, Manuel Sarmento, Márcia Maria Filipe, Sarmento, Sebastião Amado Nheu Ribeiro de Almeida, Fernando Lopes de Carvalho
Konekoradu sira-ne’ebé simu Medalla da Orden de Timor-Leste mak hanesan Marçal Mascarenhas, Sergio Paulo Dias Quintas, Laura Valente Lay.
Kondekora sira-ne’ebé simu Medalla da Orden de Timor-Leste (Póstumu) mak hanesan Saudozu Rui Manuel Guterres.
Kondekorasaun hirak-ne’e rekoñese sira-nia kompromisu, dedikasaun no sentidu misaun ne’ebé aas nu’udar Defensór Públiku, hodi garante asesu ba justisa ba ema vulneravel sira no hametin Estadu Direitu Demokrátiku.
Enkuantu nasaun prepara hodi selebra Aniversáriu Restaurasaun Independénsia ba da-24.
“Iha ita-nia Aniversáriu Restaurasaun ba Independénsia ba da-24, ita fó onra ba hirak ne’ebé sira-nia dedikasaun sai hanesan fundamentál iha ita-nia viajen. Husi joven rezisténsia sira-ne’ebé arriska buat hotu ba Timór-Leste nia libertasaun, to’o defensór públiku sira ne’ebé garante justisa to’o ba sira ne’ebé kiak liu iha ita-nia leet no ba ita-nia sidadaun nasionál no internasionál ne’ebé hamriik hamutuk ho ita iha ita-nia momentu susar no kontinua la’o hamutuk ho ita to’o ohin loron,” Ramos-Horta dehan.
Nia hatutan, imi mak pilár moris husi nasaun Timor-Leste nian. Imi-nia korajen no serbisu kolektiva hodi hametin demokrasia, haburas dame, no harii baze futuru ida-ne’ebé dignu ho sakrifísiu barak ne’ebé sira halo ona.
Kondekorasaun sira-ne’ebé atribui iha okaziaun Aniversáriu Restaurasaun Independénsia Timor-Leste nian ba da-24 rekoñese la’ós de’it eroízmu pasadu maibé mós kompromisu kontínua ba dezenvolvimentu Timor-Leste nian.
Kondekoradu sira-nia kontribuisaun iha setór justisa, sosiedade sivíl, kooperasaun internasionál, no solidariedade fó benefísiu diretamente ba sidadaun timoroan sira enkuantu fortalese instituisaun demokrátiku nasaun nian.
Sira-nia ezemplu sai hanesan inspirasaun ida ne’ebé dura bainhira Timor-Leste kontinua harii futuru ida ne’ebé justu, prósperu no soberanu.
Jornalista : Hortêncio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes




