BAUKAU, 25 Maiu 2026 (TATOLI)—Tribunál Primeira Instánsia Baukau, Segunda ne’e, fó-sai desizaun akordaun pena multa ba arguidu sidadaun Indonézia hamutuk na’in-32 relasiona ho kazu peska ilegál iha territóriu Timor-Leste.
Liuhusi leitura akordaun, Trinunál konsidera arguidu sira halo duni atividade peska ilegál iha Tasi Timor-Leste iha área Uatukarbau, Munisípiu Vikeke, tuir faktu ne’ebé konfesa husi arguidu na’in-rua no sasin husi Instusaun Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Unidade Polísia Marítima (UPM) inklui evidénsia sira hanesan vídeo, fotografia no ikan ne’ebé sei namkari iha ró laran ho totál kilometru sanulu-resin.
Notisia relevante: Ministériu Públiku alega pena multa ba kazu peska ilegál
Nune’e, Tribunál entende katak arguidu sira ho intensaun hakarak hala’o atividade ekonomia iha territóriu Timor-Leste baziea ba artigu 219 kona-ba peska ilegál nune’e deside pena multa hodi tetu tuir kondisaun ekonomia tuir artigu 75 numéru 2 husi Kódigu Penál iha parte rua hanesan kapitaun ró ho valór kada loron $5 husi totál loron 100 nune’e hamutuk $500.
Enkuantu, ba membru ró (ABK-sigla Indonézia) hamutuk na’in-31 Tribunál deside kada pesoál multa kada loron $2 husi totál loron 100 ho valór kada ema hamutuk $200 ne’ebé bainhira la kumpri sei iha pena alternativa hanesan prizaun durante loron 66 bazeia Kódigu Prosesu Penál (KKP) artigu 66.
Aleinde ne’e, relasiona ho objetivu aprendidu hanesan ikan ho totál tonelada sanulu ne’ebé fa’an ona ho valór orsamentu hamutuk $8.025 sai nu’udár prejuizu ka afavór ba Estadu bazeia ba KPP artigu 102, enkuantu Tribunál deside devolve fali ró Makmur Rejeki Mulia tanba konsideradu nu’udár terseira parte ne’ebé laiha indísiu envolve iha kazu referidu no tanba dokumentu hotu sei válidu no legál maibé presiza foti iha loron 60 laran.
Rekorda katak arguidu sidadaun Indonézia hamutuk na’in-32 hetan kapturasaun Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) liuhusi Unidade Polísia Martima (UPM) purvola lorokraik 06:00 resin iha loron 17 Abríl bainhira utiliza Ró KM Makmur Rejeki Muliah hala’o atividade ilegál iha Tasi Timor área entre Beasu no Uatukarbau, Munisípiu Vikeke.
Iha operasaun referida, parte seguransa asegura evidénsia hanesan ikan hamutuk tonelada sanulu, rede arastu inklui ekipamentu peska seluk tan liuhusi patrulla iha-ne’ebé UPM utiliza rápida hamutuk rua ho apoia NRTL Lusitánia ho objetivu reforsa fiskalizasaun no proteje rekursu marítima Timor-Leste.
Entretantu, iha julgamentu leitura akordaun ba kazu peska ilegál referidu, rejista iha Tribunál Primeira Instánsia Baukau ho Nú. 0024/26.LASIK ne’ebé prezide hosi juiza singulár, Maria Modesta Vieira, Ministériu Públiku reprezenta hosi defensór Júlio da Silva Correia no arguidu sira hetan asisténsia legál husi advogadu privdu, José Pedro Camões.
Jornalista: Natalino Belo
Editór: Xisto Freitas da Piedade





