DÍLI, 01 Juñu 2026 (TATOLI) – Diretór Ezekutivu Asosiasaun Defisiénsia Timor-Leste (ADTL), Cezário da Silva, husu ba Governu, liuhusi Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), atu aselera prosesu estabelesimentu Konsellu Nasionál ba Ema ho Defisiénsia (KN-EhD) iha Timor-Leste.
Cezário hateten prosesu ba estabelesimentu konsellu ne’e hahú ona desde tempu VIII Governu Konstitusionál. Maski nune’e, to’o agora seidauk hetan realizasaun ofisiál.
Nia dehan tanba ne’e, ADTL kontinua husu ba Governu atu aselera prosesu ne’e liuhosi dekreta no aprova esbosu lei iha Konsellu Ministru.
“Desde tinan 2023, ADTL hamutuk ho organizasaun ema ho defisiénsia seluk, ho apoiu husi MSSI no ministériu relevante sira, halo ona sosializasaun husi munisípiu to’o nível nasionál kona-ba estabelesimentu Konsellu Nasionál ba Ema ho Defisiénsia. Maibé to’o agora seidauk implementa. Tanba ne’e ami husu nafatin MSSI atu lori lalais esbosu lei ne’e ba Konsellu Ministru atu bele dekreta,” dehan Cezário da Silva ba jornalista sira iha nia knaar fatin iha Mascarenhas, Díli, ohin.

Tuir nia, estabelesimentu KN-EhD importante tebes tanba sei sai nu’udar plataforma nasionál atu garante direitu ema ho defisiénsia sira, promove inkluzaun sosiál no servisu hanesan mekanizmu advokasia atu defende EhD sira-nia interese iha prosesu dezenvolvimentu nasionál.
Nia esplika katak konsellu ne’e sei iha papel importante iha formulasaun no análise polítika públika, inklui advokasia atu asegura ema ho defisiénsia hetan asesu hanesan iha área edukasaun, saúde, no servisu públiku.
Cezáriu emfatiza katak objetivu prinsipál husi konsellu ne’e mak atu promove no proteje direitu ema ho defisiénsia, no asegura katak sira bele asesu ba servisu báziku no oportunidade hanesan ho sidadaun hotu-hotu.
Antes ne’e, Governu Timor-Leste liuhusi MSSI anunsia ona planu atu estabelese Konsellu Nasionál ba Ema ho Defisiénsia. Estrutura ida-ne’e sei funsiona nu’udar mekanizmu koordenasaun entre ministériu no entidade relevante sira atu promove direitu ema ho defisiénsia no asegura implementasaun Planu Asaun Nasionál (PAN) ba Ema ho Defisiénsia.
Aleinde ne’e, espetasaun ba konsellu ne’e mak sei promove asesibilidade iha edifísiu públiku no infraestrutura sira, hametin kondisaun inkluziva, no fó oportunidade ba ema ho defisiénsia atu lidera no partisipa ativamente iha vida sosiál, ekonomia no polítika nasaun nian.
Notísia Relevante: ADTL husu Governu koloka intérprete lian jestuál iha tribunal atu fasilita asesu justisa ba EhD
Jornalista: Camilio de Sousa
Editór: Filomeno Martins




