KOVALIMA, 01 Juñu 2026 (TATOLI)- Institutu Nasionál Kombate HIV/SIDA, Institutu Públiku (INCSIDA,I.P I) segunda-ne’e, sensibiliza informasaun ba komunidade sira iha suku Beko, postu administrativu Suai, munisípiu Kovalima kona-bá oinsá halo prevensaun ba moras infesaun HIV/SIDA.
Programa sensibilzasaun informasaun ne’e ho tema ‘’Mai ita hamutuk proteje Timor-Leste husi problema transmisaun virus HIV/SIDA,’’
Prezidente INCSIDA,I.P Daniel Marçal, hateten programa sensibilizasaun ne’e imortante atu partilla informasaun ba autoridade komunitária no komunidade sira hodi kontribui ba prevensaun ba moras hada’et ne’e iha liña fronteira.
“Bazeia ba dadus ita kovalima atu aumenta ona atu prevene depende husi inan aman sira, oinsa atu fó korajen ba oan sira, tanba ita sai risku tanba ita tama sai,” dehan nia iha sede suku Beko, ohin.
Nia argumenta katak moras HIV/SIDA daudaun ne’e seidauk iha ai-moruk atu kura tanba ne’e meius ida maka tenke halo prevensaun.
Tuir dadus sidadaun timor-oan ne’ebé maka daudaun ne’e hetan moras HIV/SIDA hamutuk 2.560, husi númeru ne’e munisípiu Kovalima iha pasiente hamutuk 109, maibé na’in 36 maka mate ona no seluk ne’e daudaun ne’e tuir hela tratamentu saúde.
HIV hanesan virus ida ne’ebé da’et liuhosi relasaun seksuál, uja lamina ka daun ho ema ne’ebé hetan ona moras ne’e, doasaun ran no seluk tan, tanba ne’e,liuhosi programa sensibilizasaun ne’e hodi hasa’e konsiensia komunidade sira-nian hodi halo prevensaun tanba perigu ba ema-nia vida.
“HIV da’et husi ita nia ran , bainhira liuhusi relasaun seksuál fila ba ida-idak nia konsénsia sela’e Timor bele mate ho moras HIV/SIDA ne’ebé to’o ohin hanesan todan ba Estadu,”nia hatutan.
Iha fatin hanesan Reprezentante Prezidente Autoridade Munisípiu Kovalima, Idelfonso Maria Amaral, hateten família mós asume papél importante hodi fahe informasaun ba malu kona-ba prevensaun moras ne’e iha munisípiu Kovalima iha futuru.
“Atu halo prevensaun ami servisu hamutuk ho seguransa bainhira sidadaun-sira tama mai ho sira-nia identidade la klaru, tanba moras HIV perigu ami apoiu atu halo prevensaun. Autoridade Kovalima kolabora hamutuk ho servisu Saúde Kovalima, oinsá kontrola hahú husi lideransa komunitária ba autoridade, atu envolve intelektuál tanba moras HIV bele hakotu ema-nia vida,’’ nia hateten.
Jornalista:Celestina Teles
Editór: Florencio Miranda Ximenes




