DILI, 10 Juñu 2026 (TATOLI)–Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), Kuarta ne’e, hala’o julgamentu ba arguidu ho inisiál AdR, ne’ebé dada eletrisidade ilegál iha nia rezidénsia lokaliza iha Munisípiu Ermera.
Tuir produsaun deprova ne’ebé Tribunál koletivu halo ba arguidu AdR durante julgamentu, hatudu katak iha indísiu sufisiente. Iha loron 14 Jullu 2022 tuku 11:00 iha Aldeia Tugluru, Suku Lauala, Glenu, iha tempu ne’ebá Xefe Seksaun Eletricidade de Timor-Leste (EDTL) Munisípiu Ermera hamutuk ho ekipa ida kompostu husi ema na’in-neen halo inspesaun tama-sai uma iha Munisípiu Ermera hodi kontrola liña eletrisidade ba konsumidór sira-nia uma.
Iha momentu ne’ebá, ekipa to’o iha área Tugluru hodi observa katak arguidu halo ligasaun ilegál ho fiu metan husi EDTL.
Xefe Ekipa komunika ho AdR hafoin deskobre ligasaun direta no ilegál, hodi hato’o kondisaun katak bainhira halo ligasaun direta ne’e bele fó perigu ba família, maibé arguidu la simu ho esplikasaun sira hodi halo ameasa ba ekipa iha terrenu.
Nune’e, arguidu ho nia família mós halo asaun hodi ataka ekipa EDTL. Tamba razaun ne’e maka ekipa téknika retira kedas husi AdR nia uma, lori kedas kuadru pre-pagu no la konsege hala’o serbisu ho másimu, la konsege halo inspesaun tanba hetan presaun no impedimentu husi arguidu.
Arguidu prátika nia hahalok ho forma livre, deliberada ho konsiénsia rasik hodi halo presaun no ameasa grave liuhusi liafuan ameasa sira hodi impede ekipa EDTL atu hala’o inspesaun ba liña eletrisidade.
Notísia relevante : EDTL sei hamate ahi temporária iha sidade Dili tanba instala liña transmisaun média
AdR hatene hela katak, halo asaun ameasa ho violénsia no impede ekipa téknika EDTL Munisípiu Ermera nia serbisu ne’e nu’udar hahalok krime, lei proibe no sei hetan kastigu, maibé arguidu hakarak halo nafatin.
Ho hahalok sira ne’e, Ministériu Públiku (MP) konstitui arguidu nu’udar autór materiál ho forma konsumada ba prátika krime Obstrusaun ba Autoridade Públika tuir artigu 243 husi Kódigu Penál.
Tribunál ba prosesu ida-ne’e notifika editál ba arguidu AdR, tanba ne’e arguidu reprezenta husi nia Defeza. Ho nune’e, depois lee tiha akuzasaun, Tribunál deside hodi rona kedan deklarasaun husi sasin sira.
Sasin Adolfo Inacio da Silva Maia deklara katak to’o agora sira seidauk halo inspesaun ba arguidu nia uma tanba sira konsidera nia ahi mate, sira desliga tiha fiu maibé nia ahi lakan karik, nia liga fali ahi husi uma seluk.
Sasin deklara, momentu ne’ebá sira na’in-tolu maka bá, no sira haree pre-pagu iha ligasaun ilegál.
Aleinde ne’e, sasin Cristovão Sarmento Madeira deklara katak, momentu ne’ebá sira halo inspesaun no deteta katak arguidu liga ahi la liu husi kontadór ne’ebé ekipa EDTL instala.
Sasin deklara, momentu ne’ebá sira identifika ilegál no fó kedan xamada ba arguidu atu selu multa, maibé arguidu la koordena hodi selu. Ho ida-ne’e maka sasin sira hetan orientasaun husi sira-nia Koordenadór hodi tesi fiu ne’ebé liga ba uma.
Momentu ne’ebá sira informa ba arguidu no fó prazu loron-lima atu selu multa, maibé durante loron-lima arguidu labá selu multa, ho ida-ne’e maka sira tesi fiu.
Rona tiha sasin sira nia deklarasaun, Tribunal husu ba iha MP no Defeza atu tama ba alegasaun.
Liuhusi alegasaun, Prokurador Ricardo Leite deklara katak arguidu la marka prezensa fiksa editál.
Tanba ne’e, MP konsidera arguidu nia aktu laiha ofensa ruma, maibé liafuan ne’ebé arguidu hasai husi nia ibun afeta psikolojikamente ba sasin sira ne’ebé hala’o serbisu iha terrenu.
Tanba ne’e, MP mantein ho akuzasaun no husu ba Tribunál atu aplika pena prizaun tinan-rua no suspende ba tinan-rua ba arguidu.
Iha sala julgamentu, Prokuradór Ricardo husu ba Tribunál atu fiksa arguidu atu selu multa tuir dokumentu ne’ebé EDTL fornese ba arguidu.
Enkuantu, husi parte defeza Defensór Públiku José Guterres deklara katak arguidu hasai liafuan ba sasin sira tanba arguidu la satisfáz ho sasin sira tesi fiu.
José Guterres konsidera, arguidu nia aktu la prense ba krime. Ho nune’e, Defeza solisita ba Tribunál Kolektivu atu absolve arguidu husi krime ne’ebé MP akuza ba nia.
Hafoin rona tiha alegasaun, Tribunál adia ba loron seluk hodi rona desizaun.
Audiénsia julgamentu ne’e prezide husi Juíz Kolektivu, Ercilia de Jesus, Ana Paula, José Maria, MP reprezenta husi Prokuradór Ricardo Leite, arguidu hetan asisténsia legál husi Defensór Públiku José Guterres.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
