DILI, 29 Juñu 2026 (TATOLI)—Primeiru-Ministru Interinu, Atuál Vise Primeiru-Ministru (PM), Mariano Assanami Sabino, klarifika kona-ba Antigu Prezidente Repúblika, Francisco Guterres “Lú Olo” nia moras iha Ospitál Prince Court, Kuala Lumpur, Malázia.
Vise Primeiru-Ministru hateten veteranu sira-ne’ebé kuandu halo operasaun no sira-ne’ebé uza ona kadeli, regulamente tenke ba konsulta. Entaun, prosesu ida-ne’ebé hatama antes, konforme konfirmasaun husi Ministru Asuntu Kombatente Libertasaun Nasionál, Gil da Costa Monteiro “Oan-Soru” hato’o mai katak ne’e hanesan prosesu normál ida-ne’ebé Saudozu Francisco Guterres Lú Olo tenke ba konsulta, tanba halo operasaun ba korasaun.
“Agora moras ne’ebé maka iha, banhira deteta, ha’u nu’udár Vise Primeiru-Ministru ha’u rona no koordena kedas ho instituisaun relavante no arranja kedas aviaun atu aranka iha 22 Maiu 2026, maibé Saudozu Francisco Guterres Lú Olo rasik husu atu bá iha 23 Maiu no iha 23 Maiu aviaun to’o kedas hodi bá halo tratamentu iha Malázia. Más, prontu, ita hotu la espera situasaun ne’ebé mosu, maibé nu’udár Primeiru-Ministru Interinu, iha buat rua. Ida istorikamente ba saudozu nia moras sei iha report medical ida-ne’ebé husi Ministériu Saúde sei halo no sei hato’o mai,” Assanami esplika ba jornalista sira liuhusi konferénsia Imprensa, iha Palásiu Governu, Segunda ne’e.
Assanami hatutan nia parte orienta ona para halo ida-ne’e no ida seluk evakua bá iha Malázia, no hakotu-iis iha Malázia ne’e tenke iha report kompletu ida, tanbasá maka to’o iis-kotu hanesan ne’e. Presiza haruka mai para sai hanesan patrimóniu Estadu nian, la’ós atu fó ba konsume públiku, la’ós segredu. Halo sumariza sei hato’o ba públiku no espesífiku família bele asesu.
“Onestu ba inan-aman sira no ba povu tomak no ba ita-nia rai, kuandu ligadu ona ho saúde, ita laiha barreira ida iha-ne’ebá, laiha barreira diferensa ideia, laiha barreira partidu polítiku ne’ebé diferente no laiha barreira instituisaun no organizasaun diferente. Timoroan sé maka moras, ita sempre buka nia dalan ba sira,” nia esplika.
Kona-ba demora aprova pedidu, Mariano Assanami dehan, relatóriu kompletu sei fó no saúde maka sei responde.
“Más, ida-ne’ebé ha’u hatene mak ida-ne’ebé konsulta regulár ne’e maka hatama antes no prosesu ne’e só veteranu maka bele esplika. Moras ne’ebé afeta kona-ba saudozu Francisco Guterres Lú Olo ne’e iha momentu kuandu hetan moras ne’e ita rapidamente, ita haree no tau-matan kedas. Ha’u rona direta iha 21 Maiu 2026 maka junta médika foin hato’o ba Ministra Saúde, parese la to’o minutu lima ka sanulu Ministra Saúde, Élia do Reis Amaral aprova no muda kedas ba veteranu, ne’ebé iha espekulasaun no informasaun oinoin, más ida-ne’e maka formalmente nu’udár Vise Primeiru-Ministru hau hatene maka ida-ne’e,” nia subliña.
Tuir nia katak nia parte maka tau-matan duni ba asuntu ida-ne’e. “Ha’u buka tuir kedan no kalan ne’e ha’u ba kedas vizita Saudozu Francisco Guterres Lú Olo no husu para aban ne’e aranka, maibé saudozu husu muda fali bá 23 Maiu 2026,” nia haktuir.
Iha biban hanesan, Primeiru-Ministru Interinu, Mariano Assanami Sabino parabeniza Ospitál Nasionál Guido Valadares ( HNGV-sigla portugeza) ne’ebé selebra ezisténsia ba da-23.
“Maibé, ita husu para oinsá prestasaun servisu tenke di’akliu, nune’e bele hetan filafali konfiansa povu nian, konfiasa pasiente nian. Ita orienta ona atu la’o, tanba ne’e ita hotu esforsu para tenke hadi’a ho didi’ak. Ita tenke rona krítika sira-ne’ebé hato’o, hanoin sira-ne’ebé inan-aman no veteranu sira hato’o,” Vise Primeiru-Ministru dehan.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade





