iklan

DILI, POLÍTIKA

PM Xanana fila hikas mai Timor-Leste hafoin vizita servisu ba Rúsia no Portugál

PM Xanana fila hikas mai Timor-Leste hafoin vizita servisu ba Rúsia no Portugál

Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão

DILI, 30 Juñu 2026 (TATOLI) – Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão fila hikas mai Timor-Leste hafoin hala’o vizita servisu ba rai-li’ur hodi partisipa iha Simeira ASEAN–Rúsia no enkontru bilateral sira iha Portugál.

Primeiru Ministru hateten katak vizita ba Kazan, Repúblika Tartaristaun, Rúsia, entre loron 17 to’o 19 Juñu, la’ós de’it atu partisipa selebrasaun aniversáriu tinan-35 relasaun entre ASEAN no Rúsia, maibé mós atu diskute diresaun kooperasaun ba futuru.

Nia dehan planu asaun ASEAN-Rúsia ba períodu 2026–2030 define prioridade sira atu haforsa kooperasaun entre parte rua.

Iha sorin seluk, Xanana aprezenta katak nia hasoru Prezidente Federasaun Rúsia, Vladimir Putin, hodi ko’alia kona-ba posibilidade atu loke oportunidade investimentu Rúsia iha Timor-Leste. Nia dehan ida ne’e seidauk sai asaun konkretu, maibé hanesan dalan ida atu loke oportunidade ba kooperasaun no investimentu iha futuru.

Durante vizita ba Portugál, Xanana simu konvite husi Universidade Lisboa hodi simu Prémiu “Profesor Doutór Jorge Miranda – Konstituisaun no Direitus Umanus.” Nia hateten katak sente la merese simu onra ne’e, maibé konsidera atribuisaun prémiu ne’e nu’udar onra boot ida ba nia.

Iha Portugál, Primeiru-Ministru hamutuk ho Ministru Justisa, Sérgio Hornai, no Koordenadóra Grupu Traballu Reforu Justisa, Lúcia Lobato, hasoru Prezidente Supremu Tribunál Justisa Portugál, João Cura, hodi diskute apoiu ba dezenvolvimentu setór justisa iha Timor-Leste.

Tuir Xanana, enkontru ne’e fó oportunidade atu diskute difikuldade sira ne’ebé Timor-Leste hasoru, liuliu preparasaun rekursu umanu iha domímiu língua (lian) ligadu ho entendimentu lei.

Primeiru Ministru dehan husi parte Portugal komprende di’ak problema ne’ebé Timor-Leste enfrenta, la’ós de’it iha setór justisa, maibé iha setór sira seluk tanba Timor-Leste sei iha prosesu konstrusaun Estadu no nasaun.

Primeiru Ministru mós partisipa konferénsia husi Institutu Portugés Direitu Marítimu (IPDM), ne’ebé diskute kona-ba ekonomia azúl no direitu tasi nian.

Iha konferénsia ne’e, nia aprezenta planu Governu atu estabelese sentru estudu kona-ba ekosistema tasi iha Illa Ataúro, ho objetivu apoiu peskiza iha rai ketan ne’e, tanba Timor-Leste lokaliza iha área Triángulu Korál ne’ebé iha biodiversidade aas, maibé rekursu naturál sira hahú ona hetan estragu.

Xanana hateten IPDM nomeia nia nu’udar Prezidente Onoráriu institutu referidu.

Antes remata, Primeiru-Ministru hato’o agradese ba Primeiru-Ministru Interinu Mariano Assanami Sabino ba lideransa Governu durante nia aujénsia, liuliu liga ho Timor-Leste nia preparasaun ba simu vizita ofisiál husi Primeiru Ministru Singapura, Lawrence Wong.

Jornalista: Alexandra da Costa
Editór: Filomeno Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!