DILI, 16 Jullu 2026 (TATOLI)-Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, hateten presiza reforsa iha servisu intelijénsia hodi kombate kazu scam online ne’ebé kontinua buras iha Timor-Leste.
Xefe Governu dehan esforsu ne’ebé daudaun halo mak detein ona ema sira ne’ebé envolve iha scam online ne’e no hein atu prosesa sira.
Polisia Nasionál Timor-Leste (PNTL), liuhusi Diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK) kaptura ona sidadaun estranjeiru sira ne’ebé komete ba kazu ne’e no detein ona. Tanba ne’e, Governu mós kontinua halo koordenasaun ho Embaixada Indonézia hodi haree ba kestaun referida.
“Ami presiza reforsa intelijénsia tanba polítika no lei kona-ba ida-ne’e iha ona. Entaun, desizaun hotu sei la’o tuir ida-ne’e, maibé agora akontese signifika nesesária reforsa seguransa intelijénsia hodi kontinua kaptura”, Xanana Gusmão hateten iha Palásiu Prezidensiál, Bairu Pité, Dili, hafoin hasoru malu ho Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta.

Dezde Agostu 2025, forsa seguransa sira kontinua deskobre kazu lubuk ida, hahú ho deskoberta suspeitu na’in-sanulu iha Otél Oeupun iha Oekusi, tuirmai deskobre kazu Dragon Lottery ne’ebé envolve sidadaun xinés na’in-hitu, no kaer suspeitu na’in-11 iha Jita Plaza no Kolmera.
Tama iha 2026, operasaun sira sai maka’as liután. Iha loron 26 fulan-Juñu, PNTL dezmantela sentru xamada eskrotu ida iha Tíbar no kaer sidadaun indonéziu na’in-61 ne’ebé deskonfia iha ligasaun ho rede ida iha Kamboja.
Liután, iha loron 08 Jullu, autoridade sira kaptura tan ema estranjeiru na’in-29 ne’ebé na’in-27 husi Xina no rua Kamboja, iha Manleuana. Aleinde ne’e, kaputara tan estranjeiru na’in-27 iha Metiaut, no ema estranjeiru na’in-110 iha Bebonuk, Dili.
Bazeia ba identifikasaun grupu Bebonuk, Tribunál Primeira Instánsia Dili iha loron 13 Jullu fiksa kauzaun ba suspeitu na’in-96 ho folin $5.500 ba ema ida, no hetan bandu atu labele sai husi Timor-Leste, nomós apreende pasaporte durante investigasaun ba alegasaun ofensa sira ne’ebé envolve jogu ilegál, asosiasaun kriminoza, brankeamentu kapitál, no fraude bazeia ba teknolojia informasaun.
Iha loron hanesan, DSIK hala’o tan operasaun iha Ulmera munisípiu Likisá, no Kampung Baru, Dili, hodi detein ema estranjeiru na’in-90, kompostu husi Indonézia na’in-75 no ema Xina na’in-15, ne’ebé deskonfia envolve iha atividade estafa online.
Iha totál, to’o meadu fulan-Jullu 2026, forsa seguransa sira detein ona indivíduu na’in-342 iha operasaun oioin ne’ebé ho objetivu atu dezmantela rede sira bosok nian iha Timor-Leste.
Notísia relevante: CNRT elojia PNTL ba dezmantela rede scam online, FRETILIN alerta medida séria
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora




