DILI, 22 Jullu 2026 (TATOLI)—Embaixadór Fransa, Fabien Penone, hala’o enkontru ho Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, hodi diskute kona-ba kooperasaun bilaterál no komprometidu kontinua hametin parséria ho Timor-Leste inklui membru ASEAN sira seluk.
“Ami koko atu aprofunda no diversifika kooperasaun entre nasaun rua, hahú husi área defeza, ekonomia, inklui turizmu, universidade, mobilidade estudante, no mós kultura,” Embaixadór Fransa, Fabien Penone, hateten ba jornalista sira iha Palásiu Governu, ohin.
Diplomata ne’e informa katak iha enkontru ne’e sira diskute kona-ba área oioin no inisiativa foun ne’ebé Fransa sei hahú ho apoiu husi Primeiru-Ministru.
“Ami mós ko’alia kona-ba kooperasaun iha ASEAN. Fransa sei hametin nia parseria ho ASEAN, no Timor-Leste hanesan membru ASEAN, nune’e ami kontente atu haree posibilidade kooperasaun liután iha kontestu ASEAN,” nia dehan.
Nia hatutan, ninia prezensa iha Timor-Leste mós tanba aban sei sai momentu importante iha serimónia hahú konstrusaun (groundbreaking ceremony) ba inisiu projetu sentrál solár foun entre kompañia Fransa no kompañia Japaun iha Manatutu-Laleia.
Projetu ida-ne’e importante tebes tanba sei aumenta produsaun eletrisidade liuliu husi eletrisidade loromatan (enerjia renovável).
“Projetu ne’e mós sei kria servisu foun, iha kompañia boot Fransa, EDF, ne’ebé sei halo investimentu iha Timor-Leste. Ida-ne’e sei fó vizibilidade liután ba Timor-Leste iha parte negósiu no investimentu husi Fransa,” nia dehan.
Tanba ne’e, nia dehan, serimónia aban ne’e importante tebes no nia sei marka prezensa hamutuk ho Primeiru-Ministru.
“Prinsipalmente, ida-ne’e loke espasu ba ami haree oinsá atu hametin kooperasaun iha área ekonomia, lansa projetu foun sira no buka dalan atu kompañia Fransa sira bele servisu no investe iha Timor-Leste,” nia hateten.
Maibé, nia dehan, sira mós ko’alia kona-ba turizmu ne’ebé iha potensiál boot iha área turizmu. Agora daudaun sira iha ona atividade balun iha ne’e hanesan iha tinan tolu liubá sira lansa “Semana Gastronomia Franca-Timor”.
“Ami sei halo tan atividade ne’e iha fulan-Setembru tinan ida-ne’e.
Tinan kotuk, iha restaurante timoroan na’in-12 mak partisipa. Ami hein katak tinan ida-ne’e sei aumenta tan. Ida-ne’e sai oportunidade atu fó sai no fó valór ba gastronómia Timor-Leste,” nia dehan.
Aleinde ne’e, nia hatutan katak sira mós lori ho Xefe Kuziña (chef) husi Fransa mai Dili atu enkoraja formasaun profisionál, la’ós de’it iha gastronomia, maibé mós iha área otelária no ospitalidade.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes





