Komisaun C alerta ba liña ministeriál fó atensaun ba ezekusaun orsamentál 2026

DILI, 22 Jullu 2026 (TATOLI)-Prezidente Komisaun C ba Asuntu Finansa Públika, Cedelízia Faria dos Santos, husu ba liña ministerial no entidade públika sira atu kontinua fó atensaun ba ezekusaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2026, maski Governu hahú ona prepara proposta OJE 2027.
Cedelízia hato’o katak to’o agora ezekusaun OJE tinan fiskál ne’e seidauk 50%, liuliu iha verba kapitál dezenvolvimentu, tanba projetu balun presiza liuhusi prosesu aprovizionamentu antes ezekusaun.
OJE 2026 ho montante billaun $2,219, ne’ebé aloka ba saláriu no vensimentu $476.870.249, bens no servisu $447.904.446, transferénsia públika $820.710.160, kapitál menór $32.556,96, no kapitál dezenvolvimentu $436.647.379.
Maski nune’e, tuir fiskalizasaun Komisaun C, nia haree katak ezekusaun orsamentu fó ona impaktu ba povu, hanesan konstrusaun no reabilitasaun estrada iha Dili no munsípiu sira ne’ebé la’o maka’as.
Maibé, nia husu ba liña ministeriál sira atu labele hein to’o besik tinan nia rohan mak foin halo ezekusaun orsamentu, tanba situasaun ne’e bele halo gasta arbiru hodi aumenta de’it taxa ezekusaun, la tuir planu orsamentu ne’ebé prevee ona.
“Fó hanoin nafatin, tama ona iha preparasaun orsamentu foun nian, tenke tau atensaun ba OJE 2026 ne’ebé iha hela andamentu. Parlamentu aprova ona, aselera atu fó impaktu di’ak ba povu”, nia hato’o.
Deputada ne’e realsa katak preparasaun OJE 2027 ho montante billaun $2,1 hatudu mudansa di’ak, tanba uluk haree liu bá montante orsamentu liuhusi Komisaun Revizaun Orsamentu, maibé agora muda fali Komisaun Revizaun Programa.
Nia apresia mós Ministériu Finansa ne’ebé halo konsulta husi nivel baze to’o nasionál atu planu orsamentu bazeia ba nesesidade reál komunidade nian.
“Fiar katak orsamentu ne’ebé Governu hasai labele boot liu hodi labele fó impaktu ba Fundu Mina-rai”, dehan.
Nia aumenta katak tinan oin tama iha períodu eleisaun prezidensiál no kámara munisipál, nune’e Governu presiza konsidera alokasaun orsamentu, tanba bele iha impaktu ba nia ezekusaun.
Notísia relevante: Tetu indikativu ba OJE 2027 hamutuk billaun $2,1
Hodi rekomenda ba Ezekutivu atu prioriza alokasaun orsamentu ba diversifikasaun ekonómika, liuliu iha setór agrikultura, turizmu, no aumenta kolesaun reseita doméstika, tanba país nafatin depedénsia ba Fundu Petrolífeiru, nune’e mós kontinua dudu infraestrutura, saúde, no edukasaun.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora

