SÃO TOMÉ NO PRÍNCIPE, 24 Jullu 2026 (TATOLI) – Misaun Observasaun Eleitorál g7+ (MOE), ohin (24/07) konklui nia misaun iha São Tomé e Príncipe, hafoin akompaña eleisaun prezidensiál ne’ebé realiza iha 19 Jullu.
Misaun ne’e lidera husi Komisáriu Komisaun Nasionál Eleitorál Libéria, Floyd Oxley Sayor, inklui Diretór Operasionál g7+, Felix Piedade, Diretór-Jerál Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál Timor-Leste, Elviro Fernandes Moniz, no Sekretariadu Tékniku Protokolu no Parseria g7+, Monteiro Valadares, to’o iha nasaun insulár ne’e iha loron 15 fulan ne’e hodi halo observasaun ba faze prosesu eleitorál nian, hanesan sentru votasaun, kontajen votu, aprezentasaun deklarasaun preliminár no aprezenta rekomendasaun sira atu reforsa prosesu eleitorál iha futuru.
Prezensa delegasaun g7+ nian iha nasaun ne’ebé lokaliza iha Golfo Guiné, Áfrika Sentrál ne’e tanba simu konvite husi Komisaun Nasionál Eleitorál São Tomé e Príncipe (CEN, sigla iha portugés) ne’ebé diriji ba Sekretáriu-Jerál organizasaun, Hélder da Costa, ho objetivu atu kontribui ba transparénsia, kredibilidade no integridade hosi prosesu eleitorál.
Durante loron dahuluk misaun nian to’o iha São Tomé e Príncipe, delegasaun ne’e realiza reuniaun kortezia ho autoridade sira nasaun ne’e nian, inklui Polisia Nasionál, CEN no sosiedade sivil, hodi aprezenta mandatu misaun nian hodi halo halo observasaun independente, imparsiál no objetiva haktuir ba prinsípiu internasionál no lei nasaun referidu.
Floyd Oxley Sayor agradese ba ospitalidade husi autoridade São Tomé e Príncipe ne’ebeé hatudu ona disponilibidade hodi koopera ho g7+ no observadór internasionál sira seluk hodi garante eleisaun ida ne’ebé la’o ho transparente no pasífiku.
Iha loron eleisaun, 19 Jullu, MOE g7+ fahe ba equipa rua hodi halo observasaun no akompaña abertura meza votu, prosesu votasaun no enserramentu eleisaun inklui kontajen votu.
Durante loron eleisaun, ekipa konsege perkore rejiaun sira iha illa ne’e hodi halo observasaun ba asembleia votu 72 ne’ebé fahe ba sentru votasaun 38 iha distritu neen hanesan Água Grande, Cantagalo, Caué, Lemba, Lobata no Mé-Zochi,
Hafoin eleisaun, iha loron 21 jullu, MOE g7+ hamutuk ho observador internasionál sira seluk halo aprezentasaun preliminár, iha ne’ebé Xefe misaun konklui katak eleisaun prezidensiál ne’e kumpre duni ba enkuadramentu legal, tanba halao ho livre, justa no transparente.
“MOE g7+ avalia katak eleisaun prezidensiál iha São Tomé e Príncipe, enjerál, realiza iha ambiente pasífiku, tuir orden no transparente”, Floyd Sayor afirma.
Misaun ne’e mos louva profisionalizmu CEN, membru asembeia votu, autoridade seguransa, kandidatu prezidensiál, órgaun komunikasaun sosiál no organziasaun sosiedade sivil tanba kontribui ona ba realizasaun eleisaun ne’e ho pasífiku.
Maske MOE g7+ halo ona avaliasaun positiva ba eleisaun ne’e, maibé hato’o mós rekomendasaun lima (5) ho objetivu atu reforsa prosesu eleitorál sira iha futuru, inklui uniformiza prosedimentu votasaun, hametin observasaun eleitorál nasionál, reforsa edukasaun votante, promove prátika di’ak sira no mantein toleránsia polítika.
MOE g7+ reafirma kompromissu hodi kontinua fó apoiu ba Governu São Tomé e Príncipe no mós ba Estadu-Membru sira seluk liuhusi kooperasaun ‘Frajilidade-ba-Frajilidade’, promove demokrasia no hametin institusionál.
Eleisaun prezidensiál tinan ne’e partisipa husi eleitór hamutuk 142.674, ne’ebé distribui ba meza votu 358, no apoiu husi membru meza 1.790 iha territóriu nasionál no iha diáspora.
Notísia relevante: MOE g7+ aprezenta rekomendasaun lima hodi reforsa futuru eleisaun iha São Tomé e Príncipe
Jornalista: Afonso do Rosário
Editora: Isaura Lemos de Deus





